Leve de circulatie, adieu voetgangerszone? by Kwinten Lambrecht

Voor vele sporadische bezoekers van Brussel centrum is het misschien nog niet helemaal duidelijk maar de ‘nieuwe’ voetgangerszone wordt onder de voet gereden door auto’s die fout parkeren en de zone zelfs als transit gaan gebruiken. De Piétonnier is één grote kaas met gaten geworden. 

Het is opmerkelijk dat er bij de start van de voetgangerszone (eind juni) dagelijks vele politiecontroles waren in en rond het Beursplein. Na Winterpret verdwenen ze, vervangen door auto’s die ook na 11u (deadline voor leveringen) de voetgangerszone doorkruisen.

De Ortsstraat - hier kunnen auto's makkelijk door.

De Ortsstraat - hier kunnen auto's makkelijk door.

De Stad Brussel helpt niet. Het verwijderen van de bloembakken aan de Ortsstraat zette de deur open voor de autodruk vanuit de Dansaertstraat.  Daarnaast is het vanuit het Sint-Goriksplein een koud kunstje om tegen de richting in naar de Beurs te rijden én als je een beetje handig bent zelfs naar de Arteveldestraat. De Zuidstraat en alle zijstraten zijn géén voetgangerszone. Hier wordt geparkeerd en vanuit dit niemandsland rijden de auto's dan ook richting Beurs. Dit is ook het geval voor de Plattesteen, waar heel wat voertuigen rondzwerven die er in se niets te zoeken hebben. Hieronder enkele sfeerbeelden:

Overcompensatie

Over de Maurice Lemonnierlaan werd aangekondigd dat ze terug in twee richtingen wordt getransformeerd, zodat er nu vanuit het Zuiden van de stad ook druk op de zone zal gezet worden. En, wat wordt er geschrapt: het fietspad of de busstrook? Eén ding is zeker: de zachte mobiliteit zal alweer verliezen.

Ondertussen verdween er een goede fietsverbinding naar de benedenstad in de Bisschopsstraat en werden er fietspaden weggehaald op de Adolphe Maxlaan richting Rogier – hier werd dwarsparkeren ingevoerd! Ook op de Wolvengracht is het ploeteren voor fietsers, tussen twee rijvakken. En de Asstraat? Ook daar werd het fietspad geschrapt in het voordeel van de auto.

Situatie op de Adolph Maxlaan - levensgevaarlijk. Foto via www.velodossier.be

Situatie op de Adolph Maxlaan - levensgevaarlijk. Foto via www.velodossier.be

Overcompensatie voor de handel in het nadeel van het algemeen belang is momenteel dé trend. Laat ons eerlijk zijn, het voorbeeld van de Adolph Max is frappant. De laan ligt op 40 meter van de drukbezochtste winkelstraat van België. Hoe kan het dat net zij minder klanten hebben, terwijl de overvloedige parkings in de buurt halfleeg zijn en de klant wel de Nieuwstraat kan vinden? Aan wie ligt het dan? Kreunt de Nieuwstraat onder de Piétonnier?

Masterplan

Afsluiten moeten we met een positieve noot. We zijn er eind juni 2015 op vooruit gegaan in Brussel. Er werd potentieel een enorme stap vooruit gezet inzake levenskwaliteit van de Brusselaar. Spijtig dat dezelfde Brusselaar nu moet vaststellen dat we al snel weer achteruit gaan. 

De ingrediënten voor een ‘goede’ voetgangerszone zijn redelijk eenvoudig:

  • voldoende visuele aanduiding door correcte en zichtbare verkeersborden 
  • obstakels met bloembakken of nadarhekken
  • duidelijke communicatie naar de bevolking toe 
  • zichtbare en doeltreffende politie die dit thema echt wel ten harte neemt en deze zone kan vrijwaren en afdwingen.

Een Masterplan voor Brussel dringt zich (alweer?) op. De Stad moet rekening houden met elke Brusselaar (ongeacht het vervoersmiddel) maar mag de finaliteit van haar mobiliteitsplan niet vergeten. Brussel is nog altijd bereikbaar genoeg met de auto. Diezelfde auto gebruikt Brussel genoeg als speelterrein. Nu is het tijd dat de Brusselaar op handen en/of voeten ook van die openbare ruimte kan genieten!

Het LAMBYK jaaroverzicht 2015 by Kwinten Lambrecht

Of het een mooi jaar was voor de Brusselse mobiliteit laten we nog even in het midden. Er zijn veel plannen aangekondigd en gesmeed, nu nog hopen op de uitvoering. Zonder twijfel was het 'openen' van de Piétonnier, of Brusselse voetgangerszone, een lichtpunt in de donkere en autogerichte geschiedenis van Brussel. Ik betreur ten sterkste dat de negatieve reacties die good news show overschaduwden. Verschillende politieke en institutionele actoren hebben hierbij hun onkunde qua communicatie bewezen, door op geen enkele gepaste wijze weerwerk te bieden. De staart intrekken omwille van electorale redenen en partijpolitieke oorlogjes, het wordt stilaan hét kenteken van de Brusselse politiek. Genoeg teruggeblikt, let's get down to business!

Het was een mooi jaar voor de statistieken van LAMBYK:

  1. 11.100 bezoekers
  2. 9.200 unieke bezoekers
  3. 14.400 page views

70% van de bezoekers bezocht LAMBYK via een vaste computer, 30% vanop iPad, iPhone, Android, ...

Maanden met het hoogste aantal bezoekers:

  1. December
  2. Oktober
  3. Juni

Het belang van social media voor LAMBYK is niet te overzien: maar liefst 42% van alle paginabezoeken kwamen via social media! Die 42% is makkelijk op te splitsen in 27% via Twitter en ongeveer 13% via Facebook en 2% via LinkedIn.

Meest populaire posts:

Op naar meer in 2016!

Les 6 mythes sur le piétonnier démistifiés by Kwinten Lambrecht

Le « piétonnier » sera sans nul doute le mot bruxellois de l'année 2015, et probablement aussi celui de 2016 et 2017. Pas de « tax shift » ou de « logiciel de triche » pour nous. Non, parlons plutôt du « Piétonnier » ! La décision a finalement été prise en juin de cette année : une partie de la ville serait enfin rendue à la population. Cette lueur d'espoir dans le nuage de particules fines bruxellois fut rapidement assombrie par du bourrage de crâne et, par-dessus tout, des rumeurs alarmistes. Même de la part de membres de la coalition comme Marion Lemesre, qui plaidait récemment, tant qu'on était quand même occupé, de rouvrir à la circulation la Rue du Midi et l'esplanade à la Gare Centrale. If there's a God, please, give us bright and visionary politicians...

Retour sur les rumeurs alarmistes à propos du Piétonnier. Au cours des derniers mois et dernières semaines, j'ai bien tendu l'oreille et je suis parvenu à une (première) collecte de mythes. Je les ai résumés pour vous ci-dessous.

Cet argument est avancé par de nombreux critiqueurs du Piétonnier pour démontrer l'inutilité de « la chose ». Que faire de tout cet espace public maintenant ? Le recouvrir, ou le supprimer et en faire un grand parking ? La pluie fait partie de ce pays, mais cela signifie-t-il que toutes les places doivent y croire ? Pas question ! La pluie sonne mieux sur les arbres que sur la peinture des voitures.

pietonnier1.jpg

Sérieusement ? Le centre de Bruxelles regorge de parkings, souterrains et en surface. En outre, nos politiciens ont même veillé à ce que l'on puisse se garer gratuitement partout à partir de 18h ; ce qui rend le stationnement dans un garage souterrain totalement inutile ! Soyons un peu sérieux : le stationnement ne pose aucun problème pour les amateurs de voiture : autour de la Monnaie, il y a deux parkings, à De Brouckère, vous avez deux parkings, vous en trouvez sur le boulevard Anspach, à Rogier, Arts-Loi, à la Gare du Midi... et ainsi de suite ! Vous pouvez même vous stationner jusqu'au début du Piétonnier, et si vous êtes suffisamment discret, vous pouvez même stationner votre voiture au café OR dans la rue Orts. 

Plusieurs études indiquent que les cyclistes et les piétons dépensent plus d'argent par tête que les automobilistes, par exemple. Les coûts sont calculés sur la consommation de carburant, le parking, le temps perdu dans les embouteillages, etc. En outre, les cyclistes et les piétons sont moins liés par le temps. Donc, chers commerçants, réfléchissez un peu : est-ce que ces 30 à maximum 40 places de parking supplémentaires devant votre porte font une grande différence ? Je ne pense pas. Une bonne communication, en revanche, oui. 
Beaucoup dépend aussi de la politique : les gens doivent être « poussés » dans une direction donnée - à savoir la direction de la mobilité douce.

Non, les Bruxellois sont sales. Et ils aiment particulièrement le montrer dans les espaces publics. Si vous habitez à Bruxelles, vous connaissez la maladie du déversement illégal d'ordures de cette ville. Des déchets sont déversés à tout moment et en tous lieux, et il en va de même sur le Piétonnier. Mais il y a du changement en vue : Bruxelles-ville a fait de son mieux pour installer davantage de sacs poubelles et nous avons même des « poubelles intelligentes » ! 

Pour bon nombre de personnes, le Piétonnier n'est qu'une rue fermée. Pour d'autres, c'est un début ; pour les politiciens visionnaires, c'est le moment de créer une nouvelle structure urbaine, avec l'être humain comme point central. De très nombreuses villes ont oublié que la forme la plus efficace pour se déplacer existe depuis la nuit des temps : marcher, courir, ramper, flâner. Concevez vos villes en fonction de cette propriété et vous obtiendrez une toute nouvelle dynamique.

En outre, le Piétonnier est un lieu de rencontre, une agora indispensable dans une ville rapide où tout le monde vit ensemble mais ne se regarde plus. C'est un lieu pour le sport et le jeu, pour le débat, pour un rendez-vous...

Le piétonnier a aussi quelques effets secondaires très importants : la qualité de l’air s'est, par exemple, beaucoup améliorée sur le boulevard Anspach, et on y entend à nouveau les oiseaux gazouiller...

J'entends souvent ce reproche. Comparez cela à la construction d'une maison après la première semaine : « j'aimerais bien une nouvelle maison, mais pas dans ce trou ! » Cela ne se dit pas non plus, n'est-ce pas ? Non, c'est le produit final qui importe !

Ontkracht: de 6 Piétonnier-mythes by Kwinten Lambrecht

'Piétonnier' wordt zonder twijfel het Brussels woord van het jaar 2015, en waarschijnlijk 2016 en 2017. Geen 'taxshift' of 'sjoemelsoftware' voor ons. Neen, doe maar 'Piétonnier'! Eindelijk werd in juni van dit jaar de knoop doorgehakt: een deel van de stad zou eindelijk teruggeven worden aan de mensen. Snel werd dit lichtpuntje in de Brusselse stofwolk overschaduwd door stemmingmakerij en above all, bangmakerij. Zelfs van coalitiegenoten zoals Marion Lemesre, die er onlangs voor pleitte om de Zuidstraat en, waarom ook niet nu we bezig zijn, de esplanade aan het Centraal Station terug open te breken. If there's a God, please, give us bright and visionary politicians...

Terug naar de bangmakerij rond de Piétonnier. De afgelopen maanden en weken heb ik mijn oren goed gespitst en kwam ik tot een (eerste) verzameling van mythes. Hieronder vat ik ze flink voor u samen.

Dit argument wordt door menig Piétonnier-basher gebruikt om de nutteloosheid van 'het ding' aan te tonen. Nu, wat doe je dan met alle open ruimte? Overdekken, of afschaffen en er een grote parking van maken? Regen is nu eenmaal een deel van dit land, maar betekent dat dan dat alle pleinen er aan moeten geloven? No way! Regen klinkt mooier op bomen dan op autolak.

Seriously? Brussel centrum zit vol parkings, bovengronds en ondergronds. Bovendien hebben onze politici er zelfs voor gezorgd dat je overal gratis mag parkeren vanaf 18u; wat betalend parkeren in een ondergrondse garage zelfs helemaal onnodig maakt! Even serieus nu: parkeren is voor autoliefhebbers geen probleem: rond de Munt zijn er twee parkings, aan De Brouckère heb je twee parkings, op de Anspachlaan vind je er, aan Rogier, Kunst-Wet, het Zuidstation,... enzoverder! Je kan zelfs tot aan de bron van de Piétonnier parkeren, als je dat stiekem genoeg doet parkeer je je auto gewoon aan de café OR in de Ortsstraat. 

Meerdere onderzoeken wijzen uit dat fietsers en voetgangers meer geld uitgeven per capita dan bijvoorbeeld automobilisten. Kosten worden berekend op brandstofgebruik, parking, tijd verloren door in de file te staan enzoverder. Bovendien zijn fietsers en voetgangers minder tijdsgebonden. Dus, beste commerçanten, denk eens goed na: gaan die 30, hoogstens 40, extra parking plaatsen voor jullie deur het grote verschil maken? I don't think so. Goede communicatie, dat wel. 
Veel hangt natuurlijk ook van beleid af: mensen moeten in een bepaalde richting 'gepusht' worden - namelijk in de richting van zachte mobiliteit.

Neen, Brusselaars zijn vuil. En dat laten ze het liefst merken in de publieke ruimte. Indien je in Brussel woont ken je de sluikstortziekte wel van deze stad. Anytime, anywhere, wordt er vuilnis gestort en dat is op de Piétonnier niet anders. Maar er is hulp op komst: Brussel-stad heeft haar best gedaan om meer vuilnisbakken te plaatsen én we hebben zelfs 'Smart vuilnisbakken'! 

Voor velen is de Piétonnier zomaar een gesloten straat. Voor anderen is dit het beginpunt, voor visionaire politici is dit het moment om een nieuwe stadsstructuur te creëren, met de mens als middelpunt. Héél wat steden zijn vergeten dat de meest efficiënte vorm van bewegen al sinds mensheugnis bestaat: stappen, lopen, kruipen, slenteren. Design je steden op basis van deze eigenschap en je krijgt een hele nieuwe dynamiek.

Bovendien is de piétonnier een ontmoetingsplek, een broodnodige agora in de snelle stad waar iedereen wel met elkaar leeft maar naast elkaar kijkt. Het is een plaats voor sport en spel, voor debat, voor afspraak,...

De piétonnier heeft ook enkele secundaire, doch zeer belangrijke, neveneffecten: de luchtkwaliteit is er bijvoorbeeld fel op verbeterd op de Anspachlaan, en ook de vogeltjes hoor je er terug fluiten...

Dit verwijt krijg ik erg vaak te horen. Vergelijk het met een huis bouwen na week één: "ik wil graag een nieuw huis, maar niet in deze gegraven put!". Dat zeg je toch ook niet hé? Neen, het eindproduct is belangrijk.

snappa-1448887314.jpg

Verkeersonveilige zones van Brussel: de rode draad by Kwinten Lambrecht

Het opzoekingscentrum voor de Wegenbouw, Espaces Mobilité en het BIVV hebben zonet een studie gepubliceerd die de meest verkeersonveilige plekken van Brussel in kaart brengt. En die plekken zien er zo uit:

12185580_1118212361536354_6760691508318447728_o.png

De gevaarlijkste hotspot van Brussel is de Fonsnylaan: proficiat aan Vorst, het Gewest, en alle andere betrokken partijen voor deze mooie prijs! Ik schreef hier meer dan twee jaar geleden al een stukje over, de 'Fonsny ramp' genaamd. Hoewel ik niet verwacht dat door een blog post van een average Brusselaar er plots dingen veranderen, toont dit vanuit het gebruikersstandpunt aan dat er wel degelijk een groot probleem is. Verder zien we nog enkele toppers zoals de Bockstaellaan, Leuvensesteenweg, Bergensesteenweg, Poelaertplein,... Wat vertelt dit over over onze stad, over ons Gewest?

Onevenwichtigheid als rode draad

Brussel is een puik voorbeeld om aan te tonen dat de balans tussen zachte weggebruikers en de auto totaal zoek is. We hebben geweldig lange en brede boulevards, zoals die op het kaartje mooi beschreven staan, tunnels, parkings op pleinen, enzoverder. Alsof dat niet genoeg is wordt de publieke ruimte'beveiligd' door duizenden paaltjes die voorkomen dat de auto haar expansie verderzet over trottoirs, voetpaden en fietspaden - wat in de meeste gevallen aardig lukt. De blog Destroy BXL, stelt trouwens de inbreuken tegen deze beschermengels vast; wat als daar een mens had gestaan in plaats van een paal? 

destroy.jpg

Die onevenwichtigheid in de publieke ruimte, die expansie, vertaalt zich ook in de oplegging van een snelheidsideologie: Brusselaars zijn niet bang van een straatrace, Brusselaars die op een fiets zitten of te voet oversteken wel.

Het toeval wil net dat op de meeste van deze plekken snelheid geen issue is, dit zijn lanen met twee, drie, vier rijvakken waar chauffeurs het beste van zichzelf mogen geven, nadat ze minutenlang voor het rood licht hebben moeten staan om die verdomde voetgangers te laten oversteken. Het zijn plekken waar voetgangers en auto's die dienen af te slaan tegelijkertijd 'groen' krijgen. Het zijn straten met in het beste geval fietssuggestiestroken. Het zijn de stadssnelwegen.

Brusselaars zijn niet bang van een straatrace, Brusselaars die op een fiets zitten of te voet oversteken wel.

Oplossingen

Touring zal het misschien niet graag horen, maar we zullen het met minder auto's moeten doen. In een stad die gemaakt is op maat van de mens (+ 1.200.000 Brusselaars nu toch al) heeft de brullende auto geen plaats meer. Vandaar dus nogmaals een oproep voor meer transitparkings en minder publieke ruimte voor de wagen op straat. Maak desnoods de openbare parkings (openbaar sic. ze worden uitgebaat door de privé) goedkoper voor bewoners of stel bedrijvenparkings open.

Een tweede voor-de-hand-liggende oplossing is repressief optreden; gebruik de camera's die ooit zullen worden aangewend voor rekeningrijden als controleorgaan voor zondaars, hardrijders en haal ze uit het verkeer. Want zeg nu zelf, hoe vaak heeft de politie uw rijbewijs al eens gecontroleerd?

Ten derde mag Brussel het tweede Leuven worden, zeker niet qua sfeer en gezelligheid (god no!) maar wel qua flitscamera's. Indien je er te hard rijdt vliegen de flitsen er je om het hoofd, een echte strobo-autostrade als het ware. Flitsen werkt. Bang maken werkt. In Zweden bijvoorbeeld bestaat er het 'Vision Zero' programma: iedereen die te snel rijdt wordt onherroepelijk beboet. Zweden staat vol flitspalen. Ter informatie: de hele Brusselse vijfhoek is een zone 30. Stel je voor!

Infrastructuur moet de vierde boosdoener worden voor de wagen. Snelheidsheuvels, een slalom hier en daar, zelfs paaltjes om het verkeer te beletten nog verder uit te wijken dan het al doet. Het kan allemaal helpen.

Zelf nog ideeën? Het is wachten op een concrete uitwerking van een "Masterplan ter bescherming van de Brusselaar". 

Bijdrage over 'schandalig fietspad' in De Standaard & Het Nieuwsblad by Kwinten Lambrecht

Het Nieuwsblad: http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20151023_01935047
De Standaard: http://www.standaard.be/cnt/dmf20151023_01935547
Brusselnieuws: http://www.brusselnieuws.be/nl/nieuws/gezien-fietspadparking-keizerslaan-video

BRUSSEL - De realiteit van de drie kilometer 'fietssnelweg' die trots werd aangekondigd in het prestigieuze mobiliteitsplan voor Brussel: als fietser naar de rijweg uitwijken omdat het fietspad honderden meters lang is ingenomen door geparkeerde wagens, een dubbel geparkeerde wagen ontwijken en vreemd aangekeken worden door een chauffeur die vlak voor je neus op het fietspad parkeert. Brusselaar Kwinten Lambrecht maakte er dit opmerkelijk filmpje van.

"Elke keer als ik hier op de Keizerslaan passeer is het hetzelfde. Dit filmpje werd gemaakt in het weekend rond de middag, maar op een weekdag is het even erg. Sinds het nieuwe fietspad er ligt (vanaf begin juli bij de start van het circulatieplan, red.) heb ik het nog nooit anders geweten."

Fuck-off

Kwinten is teleurgesteld in de stad Brussel. "Ze kondigen zo trots aan dat er 3.000 meter nieuwfietspad komt, maar dit noem ik geen fietspad. Wat streepjes schilderen op een drukke viervaksbaan, dat kan ik ook. Verderop gaat het fietspad dan nog over in een fietssuggestiestrook, dan voel je je als fietser nog minder beschermd."

Nadat hij het filmpje online gooide, werd Kwinten al snel gecontacteerd door het kabinet van een Brusselse politica, maar de reactie vond hij vooral teleurstellend. 'We denken erover na om het fietspad te verhogen, maar we zijn er nog niet uit, dus kan ik verder niks zeggen, was de boodschap. Waarom moet je hier nog over nadenken? Het kan toch niet duidelijker? Hier moet gewoon een verhoogd fietspad komen. De politici moeten gewoon de moed hebben om voor de fietser te kiezen."

De automobilisten aanspreken op hun gedrag levert weinig op. '"Af en toe zeg ik wel iets, maar dan worden ze alleen maar aggressief. Fuck off is nog de beleefdste samenvatting. Controlerende politie of boetes achter de ruitenwissers heb ik hier nog nooit gezien, de politie laat het gewoon gebeuren."

Spookrijden over het fietspad in Rue D'Anderlecht

Ook met de andere nieuwe fietspaden loopt het niet goed voglens Kwinten. "De Rue D'Anderlecht werd enkele richting gemaakt om plaats te maken voor een fietspad. "Maar 's avonds rijden daar voortdurend auto's tegen de toegestane rijrichting in, om over het fietspad door te steken naar de ring."

Toch blijft Kwinten geloven in fietsstad Brussel. "De fiets is gewoon het gemakkelijkste vervoermiddel in de stad. Helaas nog lang niet het veiligste. Maar vijf jaar geleden stond ik aan het rode licht alleen met de fiets. Nu zie je langs alle kanten fietsers van tussen de auto's komen. Voor twintigers is het een evidentie om te fietsen. Het is de toekomst, de Brusselaar moet zijn mentaliteit veranderen, en de politici moeten een beetje moed tonen en échte keuzes maken voor de fiets."

Op zijn site www.lambyk.com blogt Kwinten over mobiliteit in Brussel.