Brussel

Een quick win voor het Zuidstation? by Kwinten Lambrecht

Niemand heeft ooit gezegd: 'Het Zuidstation, dé parel van Brussel!'. Neen, er worden zelfs petities gelanceerd om deze internationale reisbestemming te hertekenen. Duizenden mensen komen hier dagelijks aan en denken dan 'Wow, Brussels is dirty'. Ook het masterplan voor de Zuidwijk laat nog wat op zich wachten. Voorlopig parels voor de zwijnen dus.

 Vandaag steen...

Vandaag steen...

Het is dus tijd voor een echte, typische, Brusselse quick win! De betonnen vlakte aan de kant van de Zuidertoren wordt vandaag amper benut. Ze dient als wekelijkse standplaats voor de Zuidmarkt en als sporadische parking voor taxi's. De enorm vlakte wordt dus 52 dagen per jaar gebruikt. De overige +300 dagen is het een stenen vlakte die wel eens van pas zou kunnen komen voor buurtbewoners, die letterlijk geen enkel park in de buurt hebben. 

 ...binnenkort parkje?

...binnenkort parkje?

Daarom dus: waarom maken we van deze grijze zone geen groene long, die ons recht door de Stalingradlaan, naar het mooie stadscentrum leidt? Het potentieel is enorm, wie durft te springen? Zowel voor het imago van de buurt als voor bewoners én toeristen zou dit een mooi cadeau zijn. Wat is er voor nodig? Een graafmachine, aarde, zaadjes, bloemen, planten, een basketbalring en wat kunstige ingrepen. Hierboven alvast een aanzet. Allez, en avance !

Aan gij die mij niet ziet by Kwinten Lambrecht

Dit is een gastbijdrage van Brusselvriend Bram Algoed.

Ongeluk - Bram Algoed

Het is een wrang ritueel geworden. Wanneer ik ‘s avonds thuis kom, vertel ik aan mijn vriendin hoe ik nipt aan een verkeersongeluk ontsnapt ben. Een autobestuurder dacht voorrang te hebben omdat hij zijn richtingaanwijzer gebruikte. Vervolgens vertelt zij mij hoe een taxi aan veel te hoge snelheid uit een zijstraat de hoofdweg opvliegt. De reden waarom wij überhaupt dit gesprek nog konden voeren, is te danken aan haar noodstop. Je kunt het al raden zeker? Wij verplaatsen ons in Brussel met de fiets. Niet omdat wij adrenaline junkies zijn, maar omdat de fiets in ons geval de efficiëntste keuze is. Fietsen in Brussel is op zich al een uitdaging, gezien de erbarmelijke staat van de infrastructuur, de zeven heuvels en het teveel aan gemotoriseerde voertuigen (kuch kuch). We treffen dan ook voldoende maatregelen: we dragen een helm, gebruiken goede fietsverlichting en kleden ons van top tot teen in fluo. Dit blijkt niet te volstaan, want maar al te vaak bazelt de automobilist: “Het spijt me, ik had u niet gezien”. Een betere repliek was geweest: “Ik heb niet gekeken.”

Een ongeval is snel gebeurd

Dat klopt. Zeker ook in het verkeer. Er is veel om op te letten, je bent ook niet altijd even alert, of de infrastructuur is onduidelijk. Een foutje maken is menselijk en een verkeersongeluk kan iedereen overkomen, zij het als slachtoffer, zij het als veroorzaker. Maar beseffen we wel nog wat de gevolgen kunnen zijn van zo’n ongelukje? Weten we allemaal wel dat een auto gemiddeld 1 ton weegt? Een ongelukje met de wagen kan al snel catastrofale gevolgen hebben.

Soms heb ik het gevoel dat een automobilist dit na een tijdje dreigt te vergeten, of dat hij de harde waarheid negeert. Want als je deze gevolgen beseft, haal je dan nog snel een fietser in om vervolgens rechts af te slaan? Probeer je dan een auto zijn voorrang af te snoepen, door hem te overbluffen met jouw snelheid? Scheer je dan en grande vitesse rakelings langs een voetganger?

Veel weggebruikers rekenen erop dat de andere geen fout zal maken, ze gaan er ook vanuit dat ze zelf alles gezien hebben. Negen op tien automobilisten waant zichzelf een betere chauffeur dan het gemiddelde. Dat is statistisch onmogelijk, en dat vat het hele probleem samen. Die grootheidswaanzin leidt tot het idee dat je tot op het randje (of er ver over) kunt gaan, want je stuurmanskunst zal je steeds uit de nood helpen. Hoor je dan geen veiligheidsmarge in te bouwen wanneer je je aan 50 km/u met een voertuig van 1 ton door de bebouwde kom verplaatst?

Een ongeluk zit in een klein hoekje

Waarom spreken we eigenlijk steeds over een ongeluk? Zelfs wanneer de omstandigheden aantonen dat de dader zijn uiterste best heeft gedaan om dit ongeluk uit te lokken. Of heeft de automobilist dan pech gehad toen hij aan 70 km/u in een zone 30 een overstekende voetganger op het zebrapad katapulteerde? Of wanneer je belt achter het stuur? Of je dronken rijdt of een voorrang negeert? Wanneer je even spookrijdt of je zijspiegel negeert?

In vele gevallen gaat het om doodslag, zonder voorbedachte rade. Dit klinkt heel ernstig, maar dat is het vergrijp ook. Wanneer je niet in staat bent om die veiligheidsmarge in te bouwen, wanneer je er niet alles aan wil doen om een ongeluk te voorkomen, kruip je beter niet achter het stuur. Probeer maar eens voor een praktijkexamen te slagen met zo’n rijstijl.

Alle weggebruikers maken fouten, ook voetgangers en de fietsers. In een ideale wereld scheidt de infrastructuur ons allen van elkaar. In afwachting van die utopie kan je toch maar best een veiligheidsmarge inbouwen, zodat zo’n foutje geen fatale gevolgen hoeft te hebben. Haast of comfort zouden nooit boven veiligheid geplaatst mogen worden. Wie een ongeluk veroorzaakt verdient een tweede kans, maar (te)veel slachtoffers krijgen deze niet.

Dit is een warme oproep aan de automobilist, om in deze koude dagen wat meer ruimte te geven aan de zachte weggebruiker.

"Brussel moet de pretentie van een échte hoofdstad krijgen" by Kwinten Lambrecht

Bovenstaande titel werd niet door mezelf uitgevonden, maar door minister van justitie Koen Geens. Gelijk heeft hij; anno 2017 wordt onze stad nog steeds bestuurd alsof het een kleine provinciestad is. We worden geleid door 19 mannen en vrouwen, met elk hun schepencollege en gemeenteraad. 19 verschillende schepenen van openbare ruimte, sociale zaken en andere aangelegenheden, onder het motto: "Wij weten wat goed is voor onze gemeente". 

Nu, in een-door-lintbebouwing-uit-de-grond-gestampt-dorpje in het verre Vlaanderen is zoiets perfect mogelijk, aangezien de grenzen, die beginnen aan het patattenveld, duidelijk zijn afgebakend. Maar dergelijke redenering is absoluut geen optie meer in een metropolitane omgeving zoals Brussel. 

Kafka in eigen stad

Men slaagt er in Brussel maar al te goed in om holistisch beleid tegen te werken onder het motto van 'gemeentesoevereiniteit'. Wij, of zij, vergeten natuurlijk met ons allen dat 'onze' gemeente ons handenvol geld kost, want al die diensten en mandatarissen moeten betaald worden. Mochten de 19 baronieën harmonieus met elkaar samenwerken, dan zou er veel minder frustratie zijn bij de bevolking en bij buitenstaanders.

Maar dat doen ze hoegenaamd niet, een bloemlezing:

Wanneer de Brusselse metro werd aangelegd, kwam er een 'njet' van rijke gemeenten. Het zou gespuis aantrekken. Vandaar dat een gemeente zoals Ukkel bijvoorbeeld nog steeds niet goed te bereiken is met 'alternatieve' vervoersmiddelen.

Wanneer je je beklag doet over sluikstort in je straat, wordt de schuld doorgeschoven omdat het over respectievelijk een 'gewestweg' of 'gemeenteweg' gaat.

Wanneer het Gewest overstapparkings plant om het centrum te ontlasten, stoot dit op een 'njet' van de bevoegde schepen in Ukkel.

Wanneer de befaamde piétonnier geld moet krijgen van Beliris van Didier Reynders van de MR en MR eigenlijk in de oppositie zit op gewestniveau. Door welk geknoei komt de timing van de werken dan in het gedrang?

Wanneer je vaststelt dat iedere gemeente nog steeds een Schepen heeft die (ook) bevoegd is voor toerisme, terwijl we ons als hoofdstad van Europa toch willen profileren als 'Brussels'  en niet 'Visit Ganshoren'?

Wanneer je als inwoner van Elsene meer korting geniet voor een museumbezoek aan het fantastische Museum van Elsene dan een inwoner van Vorst, omdat je nu eenmaal een straat verder woont.

Wanneer er wordt aangekondigd om de snelheid van auto's te beperken in de Leopold II tunnel repliceert burgemeester van Koekelberg, Philippe Pivin, hier geen rekening mee te zullen houden.

Wanneer je als Anderlechtois wil gaan zwemmen in Brussel-Stad moet je hier extra voor betalen.

Wanneer het Gewest beslist om vanuit een holistische visie, omdat mobiliteit geen gemeentegrenzen kent, beslist om fietspaden aan te leggen op strategische assen, kan een gemeentebestuur naar de rechtbank trekken.

Wanneer parlementsleden of regeringsleden in de meerderheid op gewestelijk niveau, in de oppositie zitten op gemeenteniveau. Schizofreen politiek voeren is mogelijk in Brussel.

Wanneer een kind naar school moet, wordt er best voor het Nederlandstalig onderwijs gekozen omdat het Franstalig onderwijs ondermaats wordt bevonden. Ouders spreken geen Nederlands, en leerkrachten zijn verplicht om te communiceren naar ouders in de taal van de school. Wanneer kinderen, leerkrachten en ouders niet meer kunnen communiceren in de Brusselse context, dringt immersie-onderwijs zich dan niet op?

Wanneer je gemeentebelasting moet betalen, betaal je ironisch genoeg als inwoner van een rijke gemeente zoals Ukkel minder dan een inwoner van Molenbeek.

Wanneer iedere gemeente nog twee cultuurcentra (NL + FR) heeft, wordt het dan geen tijd om samen aan een veel rijkere cultuurbelevenis te gaan doen?

Wanneer je fiets wordt gestolen in de ene gemeente, maar eigenlijk in een gemeente van een andere politiezone woont, ze je informeren dat je toch naar je eigen kantoor zult moeten gaan. Ook al ben je in shock, madame.

Lacht u, of vloeien de tranen van uw wangen? Dit systeem is een katalysator van ongelijkheid en daar heeft de burger genoeg van. Ironisch genoeg blijken politici de ernst van de zaak nog niet door te hebben. Hoe zou je zelf zijn wanneer het systeem dat je zelf zo naarstig in stand wilt houden, onder druk komt te staan? Weglachen, en verder doen. 

Neen, mensen die hier écht graag wonen weten dat het anders moet: één bestuur, één politiezone en zoveel méér Brussel. Voor een grootstad heb je grootse politici nodig.

We verliezen iedere dag meters fietspaden in Brussel by Kwinten Lambrecht

Aaah die zomer van 2015, waarbij we dachten dat we twee jaar later een voetgangerszone zouden krijgen, de stad een duurzame richting zou inslaan, waarbij Brussel een pioniersrol zou spelen op vlak van stadsvernieuwing, ... Je herinnert ze wel, die mooie zomer. Er werden 3 kilometer nieuwe fietspaden beloofd, bomen, groene zones, weelde.

Meer dan twee jaar later, ettelijke nutteloze discussies en getouwtrek later zijn we nergens. De verf is al lang opgedroogd en op verschillende plaatsen verdwenen. Een echte duurzame mobiliteitsaanpak hebben we nog niet mogen zien en voor de rest blijft alles bij het oude.

Wat vooral opvalt is de stille dood van de vele (aangekondigde) fietspaden. Doodgemaakt door de Stad Brussel en haar politieke klasse. Het lijkt erop alsof de Photoshop 'Eraser Tool' meermaals werd gebruikt in het straatbeeld. Er werd ons 3.000 meter trappersplezier beloofd, maar we moeten vaststellen dat we hier elke dag, stilzwijgend meters, kilometers van zien verdwijnen. Bij elke 'herziening' van het circulatieplan verdwijnen fietspaden. Ook de aankondigingspolitiek over fietspaden op de Keizerslaan, Kantersteen, en zo veel meer, blijft uit. 

Daarom is het tijd voor een overzicht, zodat de Stad Brussel en haar toegewijde bestuur het kan rechtzetten. Het is maar een (fiets)suggestie, uiteraard...

Anderlechtsestraat

Anderlechtsestraat

Van vrijliggend fietspad naar *niets*.

stalingradlaan.jpg

Stalingradlaan

Fietsers versperd.

Adolphe Max.jpg

Adolphe Maxlaan

RIP, fietspad.

Mechelsestraat.jpg

Mechelsestraat

Only the strong survive.

Zuidstraat

Zuidstraat (kant Rouppe)

Fietspad weggeschraapt.

Zespenningenstraat

Zespenningenstraat

Parking.

Zuidstraat

Zuidstraat (kant Beurs)

De hemel voor dubbelparkeerders.

Kopenhagen is geen Disneyland voor fietsers by Kwinten Lambrecht

In de zomervakantie brachten we enkele weken door in Stockholm en Kopenhagen, allebei voorbeelden van steden die goed scoren als het gaat om levenskwaliteit, openbare ruimte en welzijn.

Kopenhagen beviel me het meest, vanwege zijn fantastische fietspaden, innovatieve infrastructuur en plekken om te eten, te drinken en rond te hangen. We hadden het geluk om wat tips te krijgen van mijn goede vriend Kristoffer.

Vaak hoor ik van mensen dat Kopenhagen geweldig is, omdat het een fietswalhalla is. Zelfs autofreaks raken er bekeerd. Toeristen krijgen er de natuurlijke reflex om hun auto thuis te laten en om meerdere kilometers met de fiets te rijden, zelfs als het regent. Ze zien het bijna als een toeristische attractie om al die Denen dag in dag uit te zien rondrijden.

Copenhagen-LAMBYK.png

Dat brengt mij tot het beslissende punt: beleidsmakers in Kopenhagen hebben hun stad op menselijke schaal ontworpen. Het is geen Disneyland, het is niet zo gemaakt omdat fietsen leuk is. Nee, de stad staat ten dienste van haar burgers en dat uit zich in fantastische parken, plaatsen om te zwemmen, straten waar kinderen kunnen spelen en fietspaden die je bijna knuffelen.

Terug thuis stappen de toeristen weer in hun auto’s en ze vertellen elkaar dat ze een fijne fietsvakantie hadden. Einde verhaal. Het autoleven gaat door. En je kan hun niets verwijten. Want onze beleidsmakers hebben het zo moeilijk gemaakt om te fietsen dat je nog steeds gek verklaard wordt als je vertelt dat je met de fiets bent gekomen. Bedrijfswagens, verschrikkelijke infrastructuur, politici zonder visie…. Het is een gevaarlijke, conservatieve cocktail die voor eens en altijd moet worden weggespoeld.

Het potentieel om mensen op de fiets te krijgen, bestaat. Je moet hun enkel de weelde aanbieden die ze krijgen in ‘fietsstad’ Kopenhagen. Gewoon wachten op duizenden durvers die de straten van Brussel (en Vlaanderen en Wallonië) inpalmen, is te optimistisch.

Swimming pool copenhagen

Bedankt www.brusselblogt.be voor de vertaling van deze blog post, die eerder verscheen in het Engels.

Waarom een fietsvriendelijke stad goed is voor iedereen by Kwinten Lambrecht

Bedankt aan BrusselBlogt voor de vertaling van dit artikel, dat ik initieel in het Engels schreef.

Elke laatste vrijdagavond van de maand palmen fietsers wereldwijd de straten in voor een fietstocht in hun stad. Het belangrijkste doel? Bewust maken van de kwetsbaarheid van fietsers in de drukke straten van steden die tientallen jaren geleden in een autoparadijs werden omgevormd. De Kritische Massa, zoals de beweging heet, is intussen al 19 jaar actief in Brussel. Een ooggetuigenverslag van de laatste sessie vorige vrijdag.

Critical Mass - Lambyk

Na een stop bij Place Meiser, waar een fietser eerder deze maand bijna omkwam na een aanrijding door een vrachtwagen, klom het kwik naar ongekende hoogten. Niet enkel vanwege het mooie weer, maar ook omdat de politie erbij was en ons vriendelijk verzocht verder te gaan. Op de Montgomery-rotonde (een nachtmerrie voor fietsers en voetgangers) waren twee autobestuurders, respectievelijk in een Porsche Cayenne en een Porsche Boxer, van mening dat ze genoeg van hun kostbare tijd hadden verloren omdat fietsers hun vrije weg versperden. Ze begonnen te roepen en te beledigen en bedreigden zelfs een man dat ze hem de volgende keer zouden ‘ombrengen’.

De politie werd zenuwachtig. Er werden foto’s genomen. Een politieagente verloor haar koelbloedigheid en begon een jongeman met een fototoestel weg te duwen. De agente, die waarschijnlijk nog steeds helemaal gestresseerd was na het bezoek van Trump, hield de jongeman ‘administratief’ aan en riep naar andere fietsers (we waren met meer dan 200!): ‘allez, vas-y rouler un peu’. Uit haar stem kon je opmaken dat ze geen grote affiniteit had met tweewielers. Misschien enkel tijdens het weekend. Na enkele diplomatieke interventies vertrokken de Porsche-jongens met brullende motoren. De fietsers (met rinkelende bellen) gingen iets drinken.

Het was niet het leukste en meest verheffende schouwspel waarvan ik getuige was, maar het brengt me op een paar punten die ik graag zou willen maken:     

  • De leuze ‘Je zit niet vast in het verkeer, je bent zelf het verkeer’  is (opnieuw) erg relevant in dit geval. Mensen worden vaak boos, zenuwachtig of beginnen te claxonneren wanneer je voor hen fietst, zelfs als je alleen bent. Niet allemaal natuurlijk, maar veel automobilisten worden helemaal gek omdat ze moeten wachten op een paar fietsers. En dat terwijl ze elke dag in het verkeer vastzitten, meestal alleen in hun auto, samen met duizenden andere auto’s. Waar is de logica?
  • Dit soort incidenten is absoluut niet vatbaar voor herhaling, omdat het geen strijd is tussen auto’s en fietsen, maar tussen mensen. Ik zou gemakkelijk kunnen opteren voor de auto, omdat ik dan muziek kan beluisteren en in een zetel zit met airconditioning. Veel mensen kiezen echter voor de fiets omdat het snel, betrouwbaar, gezond en goed is voor de stad. Mensen onderschatten de kracht van duurzaam transport als bepalende factor voor groei, betere luchtkwaliteit en minder maatschappelijke kosten.     
  • Je mag de automobilisten niet met de vinger wijzen. Ze worden in hun comfortabele positie geduwd, want ze krijgen van onze politici, die het hogere belang zouden moeten dienen, een geweldige bedrijfswagen en zelfs voorafbetaalde tankkaarten. Voeg daaraan toe de jaren van te weinig investeringen in het openbaar vervoer en fatsoenlijke fietspaden. Conclusie? Onze regeringen hebben ons in autoverslaafden veranderd.     
  • Last but not least: laten we geen ‘community’ van fietsers creëren, omdat we dan te veel op activisten lijken. Laten we spreken over ‘Brusselaars die de fiets gebruiken’. De  fiets mag niet louter een symbool zijn voor hippies en groene jongens, want uiteindelijk zal iedereen kunnen genieten van de voordelen van een fietsstad.

Tot de volgende editie?

Critical Mass Brussels verzamelt elke laatste vrijdagavond van de maand om 18 uur aan de Naamsepoort. Meer info vind je op de Facebook-pagina.

Critical Mass Brussel - Lambyk