Fietsen

Waarom een fietsvriendelijke stad goed is voor iedereen by Kwinten Lambrecht

Bedankt aan BrusselBlogt voor de vertaling van dit artikel, dat ik initieel in het Engels schreef.

Elke laatste vrijdagavond van de maand palmen fietsers wereldwijd de straten in voor een fietstocht in hun stad. Het belangrijkste doel? Bewust maken van de kwetsbaarheid van fietsers in de drukke straten van steden die tientallen jaren geleden in een autoparadijs werden omgevormd. De Kritische Massa, zoals de beweging heet, is intussen al 19 jaar actief in Brussel. Een ooggetuigenverslag van de laatste sessie vorige vrijdag.

Critical Mass - Lambyk

Na een stop bij Place Meiser, waar een fietser eerder deze maand bijna omkwam na een aanrijding door een vrachtwagen, klom het kwik naar ongekende hoogten. Niet enkel vanwege het mooie weer, maar ook omdat de politie erbij was en ons vriendelijk verzocht verder te gaan. Op de Montgomery-rotonde (een nachtmerrie voor fietsers en voetgangers) waren twee autobestuurders, respectievelijk in een Porsche Cayenne en een Porsche Boxer, van mening dat ze genoeg van hun kostbare tijd hadden verloren omdat fietsers hun vrije weg versperden. Ze begonnen te roepen en te beledigen en bedreigden zelfs een man dat ze hem de volgende keer zouden ‘ombrengen’.

De politie werd zenuwachtig. Er werden foto’s genomen. Een politieagente verloor haar koelbloedigheid en begon een jongeman met een fototoestel weg te duwen. De agente, die waarschijnlijk nog steeds helemaal gestresseerd was na het bezoek van Trump, hield de jongeman ‘administratief’ aan en riep naar andere fietsers (we waren met meer dan 200!): ‘allez, vas-y rouler un peu’. Uit haar stem kon je opmaken dat ze geen grote affiniteit had met tweewielers. Misschien enkel tijdens het weekend. Na enkele diplomatieke interventies vertrokken de Porsche-jongens met brullende motoren. De fietsers (met rinkelende bellen) gingen iets drinken.

Het was niet het leukste en meest verheffende schouwspel waarvan ik getuige was, maar het brengt me op een paar punten die ik graag zou willen maken:     

  • De leuze ‘Je zit niet vast in het verkeer, je bent zelf het verkeer’  is (opnieuw) erg relevant in dit geval. Mensen worden vaak boos, zenuwachtig of beginnen te claxonneren wanneer je voor hen fietst, zelfs als je alleen bent. Niet allemaal natuurlijk, maar veel automobilisten worden helemaal gek omdat ze moeten wachten op een paar fietsers. En dat terwijl ze elke dag in het verkeer vastzitten, meestal alleen in hun auto, samen met duizenden andere auto’s. Waar is de logica?
  • Dit soort incidenten is absoluut niet vatbaar voor herhaling, omdat het geen strijd is tussen auto’s en fietsen, maar tussen mensen. Ik zou gemakkelijk kunnen opteren voor de auto, omdat ik dan muziek kan beluisteren en in een zetel zit met airconditioning. Veel mensen kiezen echter voor de fiets omdat het snel, betrouwbaar, gezond en goed is voor de stad. Mensen onderschatten de kracht van duurzaam transport als bepalende factor voor groei, betere luchtkwaliteit en minder maatschappelijke kosten.     
  • Je mag de automobilisten niet met de vinger wijzen. Ze worden in hun comfortabele positie geduwd, want ze krijgen van onze politici, die het hogere belang zouden moeten dienen, een geweldige bedrijfswagen en zelfs voorafbetaalde tankkaarten. Voeg daaraan toe de jaren van te weinig investeringen in het openbaar vervoer en fatsoenlijke fietspaden. Conclusie? Onze regeringen hebben ons in autoverslaafden veranderd.     
  • Last but not least: laten we geen ‘community’ van fietsers creëren, omdat we dan te veel op activisten lijken. Laten we spreken over ‘Brusselaars die de fiets gebruiken’. De  fiets mag niet louter een symbool zijn voor hippies en groene jongens, want uiteindelijk zal iedereen kunnen genieten van de voordelen van een fietsstad.

Tot de volgende editie?

Critical Mass Brussels verzamelt elke laatste vrijdagavond van de maand om 18 uur aan de Naamsepoort. Meer info vind je op de Facebook-pagina.

Critical Mass Brussel - Lambyk

We krijgen fietspaden op de Kleine Ring! by Kwinten Lambrecht

Fietspaden aan de Hallepoort.

Fietspaden aan de Hallepoort.

Er komen fietspaden op de Kleine Ring, en op 8 zones dan nog wel. De Brusselse Regering is het (eindelijk?) eens geraakt met de Burgemeesters over een lang fietspadennetwerk over de gehele Kleine Ring. Een heuglijke gebeurtenis uiteraard voor alle Brusselaars, laat dat duidelijk zijn. Want iedereen wordt er beter van. BRUZZ belde me hierover te babbelen en hieronder kan je het interview opnieuw beluisteren. Bedankt aan Melina Verbeeck voor de fijne babbel!

Schepen van Sport, Senioren en Status Quo by Kwinten Lambrecht

Alain Courtois

Dit artikel werd initieel in het Engels geschreven. Bedankt aan BrusselBlogt voor de vertaling!

Cher Alain, beste Alain,

Kijk hoe je daar staat, dapper op een stuk niemandsland tussen dieseldampen. Goed gedaan, je haalde de kranten met een mooi citaat waarin je aankondigt dat je de aanleg van fietspaden op de gevaarlijke Franklin Rooseveltlaan zal blokkeren, zelfs met eigen lijf als het zou moeten.

Ik zal eerlijk tegen je zijn, cher Alain. Ik heb het gehad met politici van jouw generatie. Je bent van dezelfde angstgeneratie als de ‘Brexiteers’ en Trump-stemmers onder ons: conservatief, tegen verandering en je verandert vlot van mening als het je persoonlijke belangen dient. Je maakt gebruik van angst als een argument om de vooruitgang tegen te gaan.

Je bent een sportfan, gezien je vorige functie bij de Belgische Voetbalbond, maar je wil niet dat mensen de fiets gebruiken om te bewegen en gezond te blijven? Je wil, en ik citeer, ‘doorstroming van het verkeer’ in Brussel? Je bent de schepen van Sport van de Stad Brussel, maar je wil niet dat mensen actief bewegen? Wat is je agenda, Alain?

Ik zie dat je ook schepen van Senioren bent. Misschien zijn zij meer ontvankelijk voor je verklaringen over ‘de invasie van de fiets’ en ‘het pesten van auto’s’? We hebben allemaal opgemerkt op je beruchte Facebook-pagina dat je seniorenfans juichen voor jou en je stoere taal: ‘Stuur die Flamand (bedoeld is minister van Mobiliteit Pascal Smet, nvdr) terug naar waar hij thuishoort!’, ‘Is hij nog steeds ziek?’, ‘Goed gedaan Alain!’ Je scoort punten voor je kiezers, Alain, goed gedaan.

Cher Alain, laten we proberen om een nder argument te gebruiken. Wat is jouw mening over de gevolgen van het autogebruik in onze, jouw stad? Hoe zit het met de longen van jou, onze kinderen en kleinkinderen? Verdienen ze bruine vloeistoffen in hun longen omwille van de doorstroming van het verkeer? Veel steden om ons heen, niet ver van ons vandaan, benaderen tegenwoordig de openbare ruimte, mobiliteit en leven in de stad op een heel andere manier. Academici, visionaire burgemeesters, onderzoekers, burgers over de hele wereld streven naar een betere stad. Waarom? Omdat we graag wonen in steden, niet autorijden. Met dank aan politici zoals jij zal Brussel nooit het goede voorbeeld kunnen geven, maar is het gedoemd tot een jarenlange achterstand.

Cher Alain, hoe is het mogelijk dat jij en je 18 collega’s in de andere Brusselse gemeenten holistische plannen kunnen blokkeren of vernietigen, op basis van argumenten zoals “die straat zou 30 cm breder moeten zijn, dus we kunnen geen fietspaden aanleggen”? Aan jouw generatie van aan zichzelf denkende politici is het te wijten dat onze generatie, die niet bang is voor verandering, nog jaren achterop zal hinken. De gevolgen van je kortetermijnbeleid van een ‘status quo’ zal een desastreus effect hebben op ons, burgers, en jouw, ja Alain, jouw stad.

Een pluim voor de Brusselse fietsbrigade! by Kwinten Lambrecht

Foto via Instagram @brusselsbybike

Foto via Instagram @brusselsbybike

De Brusselse fietsbrigade, een team van 12 politiemensen op de fiets, is dé beschermer van de zachte weggebruiker in de Vijfhoek. Alle respect voor patrouilles in combi's en gepimpte Skoda's maar het échte werk op het terrein kan enkel efficiënt gebeuren wanneer je er middenin zit. En dat doen onze biker-vrienden: ze patrouilleren op de 'fietspaden' van Brussel en weten als geen ander hoe gevaarlijk het soms kan zijn op de snelwegen van Brussel... 

Fietspaden? Wel ja, die gekalkte lijnen op het asfalt bedoel ik uiteraard. Net omdat ze zo 'kwetsbaar' zijn hebben we de fietsbrigade nodig. Wie geen respect kan opbrengen voor die enkele percentages publieke ruimte die voor zachte weggebruikers bestemd zijn, gaat op de bon.

De bikers kunnen voor het jaar 2016 trouwens impressionante statistieken voorleggen, zeker als je weet dat ze enkel in Brussel-Centrum opereren! 

Fietspaden, zebrapaden, busbanen, you name it!

Doorheen het jaar 2016 hebben de bikers  8.745 inbreuken op fietspaden vastgesteld, 2.731 parkeerovertredingen op het voetpad, 923 parkeerovertredingen op of op minder dan 5 meter van een zebrapad en 10.765 overtredingen met betrekking tot het gebruik van een voetgangerszone of woonerf beboet. 

Op wegen die voorbehouden zijn voor het openbaar vervoer (ook toegankelijk voor fietsers) stelden de bikers 13.794 processen-verbaal op. Het gebruik van een gsm zonder handenvrije kit, het niet dragen van de veiligheidsgordel, door het rood licht rijden? Goed voor ongeveer 3.900 boetes.

In totaal werden er dus meer dan 40.000 processen-verbaal opgesteld door deze deze mannen en vrouwen. Triest, omdat onze politici toelaten dat er zoveel 'conflicten' kunnen gebeuren maar tegelijkertijd indrukwekkend. De bikers werken bijvoorbeeld geen 24u op 24u en wie 's avonds door Brussel loopt kan met eigen ogen zien dat er heel 'creatief' wordt geparkeerd en gereden. 

Dus, geef de bikers meer middelen, zodat overtreders ook 's avonds en bijvoorbeeld op zondag geen kans meer krijgen, zorg voor gepaste infrastructuur en richt een fietsbrigade op in elke politiezone!

Wanneer investeren in publieke ruimte “pestgedrag” wordt by Kwinten Lambrecht

Deze bijdrage verscheen eerder op de MO* Magazine / Zeronaut blog.

Met wat vertraging volgt onze hoofdstedelijke regering het voorbeeld van Kopenhagen, Antwerpen, Gent en Namen om een stad op mensenmaat te realiseren door te investeren in de publieke ruimte. ‘Pestgedrag en een ware nachtmerrie voor autobestuurders’, verklaart Els Ampe in de Franstalige krant L’écho. Brussels fietsactivist en blogger Kwinten Lambrecht dient haar van antwoord. 

De Brusselse Schepen van Mobiliteit, Els Ampe (Open VLD) heeft de pers weer gehaald. Na haar ongelukkige passage in het gerenommeerde en internationale blad ‘The Wall Street Journal’, waar ze van leer ging tegen de ‘anti-auto lobby’, neemt ze de zogenaamde anti-auto politiek van de minister van mobiliteit Pascal Smet (sp.a) van de Brusselse Regering onder vuur in L’Echo.

Ampe hekelt de grote infrastructuurwerken ten voordele van de zachte weggebruiker. Die noemt ze een ‘ware nachtmerrie’, ‘te duur’. Zij geeft zelfs aan dat ze de burgers die een klacht bij de Raad van State hebben ingediend tegen de geplande heraanleg van een drukke laan, zal steunen.

Van autostad naar mensenstad

Het moet gezegd worden: wanneer je vandaag door Brussel kuiert heb je de indruk dat de hele stad in de stelling staan. In Jette wordt de tram naar het Universitair Ziekenhuis doorgetrokken, de voetgangerszone wordt heraangelegd, de Ninoofsepoort krijgt een park, de Franklin Rooseveltlaan krijgt fietspaden, enzoverder.

Fijn is het niet, zo met uw bolide in de file staan terwijl de potentiële snelheid van uw stalen ros veel hogere toppen zou kunnen scheren. Een duidelijk signaal is het wel; er wordt namelijk gewerkt aan de evolutie van een stad op auto-maat naar een stad op mensenmaat.

Steden zoals Kopenhagen zijn er al tientallen jaren mee bezig, die mens centraal stellen in stedelijke vormgeving. En ook steden dichter bij huis zoals Gent, Antwerpen of Namen volgen diezelfde trend.

Nu er eindelijk ook in Brussel — weliswaar met de nodige hakken en stoten en Belgische wafelijzers — werk wordt gemaakt van een globaler stedelijk mensenplan, valt Schepen Ampe de Brusselse Regering aan door de broodnodige werken te bestempelen als ‘pestgedrag’. Te weten: Haar Open VLD neemt deel aan de Brusselse regering en Els Ampe is zelf fractieleider voor de partij in het Brusselse parlement.

Ultieme vrijheid

©  Floris Van Cauwelaert

© Floris Van Cauwelaert

Jarenlang en onder verschillende coalities veranderde er niets in Brussel. Inwoners van deze stad worden letterlijk gepest door het gebrek aan publieke ruimte in arme buurten, het gevecht dat je als fietser moet aangaan op de ontbrekende infrastructuur, de smalle voetpaden die eigenlijk boulevards zouden moeten zijn. Wie anno 2016 dus aan de hegemonie van de auto wil raken is een pestkop, “Het moet stoppen”, stelde Ampe zelfs in L’Echo.

‘De auto is de ultieme vorm van vrijheid’, zegt men wel eens. Laat net dat een voorbijgestreefd ideaal van de auto-industrie zijn. De auto zorgt helemaal niet voor meer vrijheid: we werden jarenlang belazerd met dieselgate-leugens, waardoor de longen en bloedvaten van onze kinderen er nog net iets zwarter gaan uitzien, de auto maakt lawaai en neemt uitzonderlijke grote delen van onze ruimte in.

Je zou kunnen stellen dat ’s ochtends in de file meegillen met ‘Dancing Queen’ de ultieme vorm van vrijheid is, maar na alles wat we weten over de nefaste gevolgen is het stalen ros de ultieme vorm van egocentrisme geworden.

Hoe ver reikt de ambitie?

Mevrouw Ampe beweerde trouwens in eerdere artikels en interviews dat ze wél een voorstander van de fiets is. Nu, indien we ‘haar werven’ onder de loep nemen zien we dat de voetgangerszone er nog steeds als een braakliggend terrein bijligt.

Nadat bleek dat de standaardprocedure rond de publieke bevraging niet gevolgd werd, kregen enkele handelaars gelijk en ligt de boel sindsdien stil.

Ook van de beloofde ‘3.000’ meter fietspaden, niet meer dan geschilderde witte strepen op asfalt, blijft niet veel meer over. Systematisch zijn in de binnenstad stukken fietspad weggeschraapt en vervangen door suggestiestroken: kijk naar de Zuidstraat, Lemonnierlaan, Adolphe Maxlaan en Duquesnoystraat.

‘Pestgedrag’, moet mevrouw Ampe gedacht hebben, en zo werd de stadstoekomst weer een kopje kleiner gemaakt. Ook de daadkracht van de fietsbrigade, die consequent de fietspaden in Brussel bewaakt, werd hierdoor ondermijnd aangezien fietssuggestiestroken geen wettelijke grondslag hebben.

Verder blinkt Mevrouw Ampe uit in het aanbieden van parkingruimte in de Brusselse Vijfhoek. Over de vijf geplande splinternieuwe parkings is nog niets bekend. Misschien hebben ook de parkingbedrijven door dat gedeelde mobiliteit voor de deur staat en autobezit binnenkort ‘not done’ is.

Is deze maatschappelijke evolutie ook pestgedrag, mevrouw Ampe?

Fietspaden in Brussel Centrum: Verdwijnt ambitie samen met verf? by Kwinten Lambrecht

Is er nog geld voor nieuwe fietspaden in Brussel? We kunnen het alleen maar hopen of proberen te raden, de processen-verbaal van de Fietscommissie werden namelijk sinds oktober 2015 niet meer publiek gemaakt. Is er voor de huidige fietspaden in Brussel, ongeveer een jaar geleden dé troef van het nieuwe circulatieplan, nog geld voor het onderhoud? Blijkbaar niet.

De 'fietspaden' smelten als sneeuw voor de zon, waardoor de veiligheid van de (aspirerende) Brusselaar op de fiets in gedrang komt. De fietspaden vervagen doordat auto's er graag op parkeren of rijden, en door het slechte weer uiteraard. Er blijft ook troep op de fietspaden liggen; van glas, tot kiezelstenen of zelfs bloembakken (!).

Een greep uit een fietstocht op de Stalingradlaan, Agustijnenstraat, Visverkopersstraat, Zwarte Lievevrouwstraat,...

Dat de aanleg van afgescheiden fietspaden op zich laat wachten, is nog enigszins te begrijpen - vergunningen je weet wel - maar het ontbreekt de stad aan ambitie om zelfs de bestaande geschilderde paden te onderhouden. Als je weet dat een waterverf-fietspad een levensduurte heeft van ongeveer 6 maanden, moet je daarop kunnen anticiperen. Tijd voor actie; om het gebruik van de fiets verder aan te moedigen en om te tonen dat het de Stad Brussel menens is.

UPDATE

Schepen Ampe heeft beloofd dat er deze maand nog (juni 2016) werken gepland zijn.

En er zijn plannen in de maak voor afgescheiden fietspaden...