Bedrijfswagens onder de loep / by Kwinten Lambrecht

luchtvervuiling

Bedrijfswagens in cijfers

Het gaat niet goed met onze luchtkwaliteit en we staan met z'n allen in de file. Auto's zijn er teveel, treinen, bussen, metro's en trams te weinig. Bedrijfswagens worden al jaren aangeboden als een extra, door de hoge loonkost in ons land. Het is niet helemaal duidelijk maar volgens FOD Mobiliteit en Vervoer rijden er om en beide 600.000 'lichte bedrijfswagens' rond in België. Overwegend zijn dat dieselwagens, afkomstig uit het Vlaams Gewest.

Het aantal lichte bedrijfswagens steeg de laatste jaren exponentieel, zoals aangegeven in onderstaande grafiek.

Groene lijn: stijging aantal 'lichte bedrijfswagens', bron FOD Mobiliteit en Vervoer

Groene lijn: stijging aantal 'lichte bedrijfswagens', bron FOD Mobiliteit en Vervoer

In 2012 werd in totaal 11 miljard kilometer met bedrijfswagens gereden, terwijl dat in 2007 nog 10,7 miljard was. In Frankrijk wordt een bedrijfswagen nauwelijks aangeboden, in een reportage op France 2 gaf een journalist zelf het voorbeeld: "je bent bijvoorbeeld secretaris in een bedrijf, hebt absoluut geen auto nodig want je moet je niet verplaatsen, en toch krijg je een wagen".

Subsidie-rijden

Nu, het klopt dat de trein niet altijd op tijd is en dat De Lijn geen bussen voorziet na 22u, maar het perverse systeem van auto- en wegensubsidies laat dit ook niet toe. Kijk bijvoorbeeld naar de recente goedkeuring voor de verbreding van de Brusselse Ring, de constante investeringen in autowegen omdat er niet voor betaald dient te worden (geen rekeningrijden) en de oversubsidiëring van bedrijfswagens.
Recent onderzoek van de OESO wijst uit dat ons land per bedrijfswagen per jaar 2.763 euro subsidie uitreikt. Ter vergelijking: Canada betaalt 57 euro per jaar per auto. Géén enkel land doet 'beter' dan België. Een groot probleem is volgens de OESO dat er door de overheid enkel wordt getaxeerd op het autobezit door het bedrijf en niet op de aantal gereden kilometers. Dit zorgt ervoor dat bedrijfswagens niet enkel voor woon-werkverkeer kunnen gebruikt worden maar ook om op vakantie te gaan bijvoorbeeld.
Deze ondertaxering van bedrijfswagens in België en andere OESO landen zorgt voor een enorme druk op het milieu, de OESO berekende dat de totale milieukost al is opgelopen tot 116 miljard euro (gezondheidszorg, gevolgen van klimaatverandering op economie) . De algemene, gemeenschapskost is dus veel groter dan de winst voor enkelen.

Klik op de afbeelding om naar de volledige studie geleid te worden.

Klik op de afbeelding om naar de volledige studie geleid te worden.

Wat nu?

Ondertussen stuurt de OESO aan op een heuse tax shift, weg van inkomen en op consumptie, vervuiling en grote inkomens (vermogenswinstbelasting). Dit zou bedrijven moeten toestaan om aantrekkelijke mobiliteitsbudgetten aan te bieden aan hun werknemers. 

Investeren in openbaar vervoer moet een topprioriteit worden: tariefstijgingen werken averechts en zullen dus tot een dalend gebruik leiden. Het is hierbij belangrijk dat openbaar vervoer 'holistisch' wordt gezien, over de Gewestgrenzen heen, met eventueel geïntegreerde vervoerspasjes voor alle aanbieders. De steden, die de meeste auto's moeten slikken, moeten worden voorzien van P+R zones en een stadstol.

Op korte termijn, vooraleer er een tax shift plaatsvindt, moet rekeningrijden ingevoerd worden. Vaak zijn mensen te lui om op de fiets te springen of zelfs te voet naar de winkel te gaan, laat staan met de trein te gaan werken. We houden van onze stalen cabines. Op korte termijn zal dit de gewenste gedragsverandering teweegbrengen. De gegenereerde inkomsten dienen te worden geïnvesteerd in openbaar vervoerinfrastructuur en niet enkel en alleen in het onderhoud en bijbouwen van wegen, zoals Ben Weyts onlangs stipuleerde.