Uber Brussel

Zijn deelsystemen citizen-oriented? by Kwinten Lambrecht

Enkele dagen geleden sprak ik op een evenement van Brussels Academy over mobiliteit, waar ook BXL Parking Mythe, BRAL, CycleHack BXL en Velofabrik op aanwezig waren. Er werd mij gevraagd om kort uiteen te zetten wat Uber en Villo! (kunnen) betekenen voor de Brusselse mobiliteitswirwar.

Citizen-oriented?

Een belangrijke kanttekening bij de services van Uber en Villo! is dat ze niet citizen-oriented genoeg zijn.
Integendeel, Uber is een market-driven dienst. Toegegeven, Uber is populair omdat er een nood was/is aan een taxidienst die klantvriendelijk, transparant en tegelijkertijd goedkoper is dan de Brusselse taxis die tegenwoordig rondrijden. Maar de grote machine die achter Uber zit heeft het niet 'Robin Hood gewijs' gericht op het groener maken van onze steden. Het blijven auto's die extra rondrijden in Brussel.
Hoewel Uber ervoor zorgt dat ik persoonlijk geen auto hoef aan te schaffen, een Uber rit past perfect in de urban mobility mix van fietsen/wandelen/openbaar vervoer, kan het voor anderen net een drijfveer zijn om er wel één te kopen. Die extra verdienste door als taxi te opereren kan net een grote financiële plus zijn. Het doel van Uber is dus duidelijk, geld verdienen.

Bij Villo! is het citizen-oriented aspect aanwezig, vanwege de betrokkenheid van het Brussels Gewest als toeziener van de service. Desalniettemin wordt Villo! uitgebaat door de multinational JC Decaux, gekend voor billboard reclame. Villo! stations en fietsen zijn reclame-outputs met een mobiliteitsaspect. JC Decaux heeft op dit moment honderden plaatsen in haar bezit om billboards te verkopen, en duizenden rondrijdende reclamebordjes! 
Villo! is dus vooral advertising-oriented, wat waarschijnlijk verklaart waarom er niet aan een hels tempo wordt geïnnoveerd. Het is JC Decaux' bedoeling niet om de lichtste fietsen op de markt te brengen (lees: +10kg zwaarder dan een normale fiets), ook elektrische fietsen laten al zeer lang op zich wachten en de service is zo-zo. Het doel van Villo! is minder duidelijk dan dat van Uber, omdat ze beter wordt ingepakt, maar uiteindelijk geldt hier ook: reclameruimte verkopen en dus veel geld verdienen.

Droomalliantie

Volgens onderzoek van IBM, die hun Smarter Cities Report eerder deze maand presenteerden, heeft Brussel gebrek aan echte mobiliteitsalliantie tussen de verschillende diensten. Er is geen grootschalig aangepakt autodeelsysteem in Brussel, buiten Cambio. Er zijn veel spelers die tegen mekaar opboksen en dit werkt efficiëntie tegen. Hetzelfde gebeurt bij het openbaar vervoer, waar De Lijn, TEC, MIVB en de NMBS nog steeds naast elkaars sporen rijden in Brussel. Een grondige herstructurering van deze diensten is nodig om tot een citizen-oriented alliantie te komen. Ook voor de verscheidene ride- en carsharing initiatieven trouwens, die voorlopig aan hun lot worden overgelaten.

[DROOMGEDEELTE] Mijn toekomstvisie is een blend tussen Villo! en Uber, waarbij een netwerk van zelfrijdende elektrische wagens je van punt A naar B brengen (mits een bepaalde afstand) en op punt B er iemand anders opstapt. Korte afstanden worden aangemoedigd door een lichte Villo! te nemen, een LED-fietspad te volgen of door te wandelen naast de blootgelegde Zenne. De stad wordt genetwerkt met andere steden.

We evolueren in de  deelrichting, waardoor het aantal auto's gelimiteerd zal worden door middel van efficiëntie, waardoor ondergrondse parkings totaal achterhaald worden en waardoor de weg veiliger wordt en files verleden tijd worden. Of dit door de overheid georganiseerd zal worden? Wie weet... We kunnen er alleen maar baat bij hebben.

De Brusselse taxi's betogen en dat is een PR ramp by Kwinten Lambrecht

De taxi's, spreek er een Brusselaar over aan en het zal allesbehalve een lofzang zijn. "Ze rijden te hard", "ze zijn niet vriendelijk" of "ze vragen om extra geld", het zijn argumenten die ik maar al te vaak terug hoor. Persoonlijk heb ik ook al 'last' gehad met taxichauffeurs, zowel in de wagen als daarbuiten als ik aan het fietsen ben. Toegegeven, het is een stiel apart en de omstandigheden in Brussel bevorderen de job niet altijd, maar de taxi's zitten toch met een serieus reputatieprobleem.

Maatschappelijk verantwoord?

Nu Uber en andere deelsystemen hun opgang aan het maken zijn in het Brusselse, en eigenlijk over heel Europa, is het hek van de dam. Moord en brand wordt er geroepen omwille van de regelrechte aanval op het monopolie van de sector. Iedereen is het er over eens dat deze nieuwe services ook moeten bijdragen, zowel op ethisch, als sociaal en economisch vlak. 

Nu de Brusselse regering toegevingen heeft gedaan aan de klant, want de systemen zijn er omdat ze populair zijn bij de Brusselaars, wordt er massaal op straat gekomen. Na de PR ramp een tijdje geleden, toen honderden taxi's protesteerden tegen de digitale taximeter, is het dus weer van dat. De taxi's hadden zich al aan een stuntje gewaagd door met de sticker "Samen rijden we maatschappelijk verantwoord" rond te rijden, wat met heel wat gelach werd onthaald gezien de huidige reputatie van de sector in Brussel. Al gauw werden taxi's in niet zo'n maatschappelijk verantwoorde posities gespot.

Foto via  TricheurB

Foto via TricheurB

We krijgen dus alweer een stormloop van voertuigen die de stad nog meer tot stilstand zullen brengen dan ze al is. Betogen tegen innovatie is een fenomeen van alle tijden, maar enkel slimme sectoren en bedrijven gaan hier behendig mee om. Tegelijkertijd is het aandeel van Uber zo laag dat de taxi's nog niet hoeven te vrezen op korte termijn. Vooral jonge, digital-savvy mensen gebruiken dergelijke services, mensen die het 'durven' om bij een wildvreemde in de auto te stappen. 

Het mooie aan Uber is dat je chauffeurs kan beoordelen, dat gaat nu bijna niet bij taxi's. Na een zoveelste gekke rit door Brussel ben je al blij dat je thuis bent geraakt voor die volle 17 euro. In ruil voor meer transparantie, het zogenaamde Uber model, krijgt de sector heel wat toegevingen: er valt een tax weg, de digitale meter wordt helemaal op kosten van het Gewest betaald en chauffeurs mogen reclame hangen in hun wagen. Deze en nog andere maatregelen zijn blijkbaar niet genoeg en dat is jammer.

Slim betogen

Betogen kan, maar dan moet je het slimmer aanpakken. Dan moet je slimmer zijn dan Uber en bijvoorbeeld gratis ritten aankondigen in het gehele Gewest, moet je interviewtjes organiseren met taxichauffeurs en die in leuke video's gieten om op sociale media te gebruiken, dan moet je een charmeoffensief houden en desnoods rozenblaadjes gaan strooien in de tunnels. Maar de boel platleggen, mensen ophitsen en absoluut geen enkele toegeving willen doen onder het motto alles of niets? Dat is communiceren zonder nuance, er komt zelfs geen "ja, maar" aan te pas. Ga eerst van het positieve uit en probeer dan zelf je argumentatie kracht bij te zetten. Deze heisa gaat het gevoel bij twijfelaars en Uber-believers enkel versterken: "zie je wel dat we beter een ander vervoersmiddel gebruiken". Je kan ze geen ongelijk geven. 

De taxi's zouden een bondgenoot moeten zijn van de stad 2.0, waarin multimodaal vervoer wordt aangemoedigd. Jammer genoeg beslissen ze om vast te houden aan een voorbijgestreefd en traditioneel model. Snel van letterlijke en figuurlijke koers veranderen voor het te laat is, jongens.