Villo

Zijn deelsystemen citizen-oriented? by Kwinten Lambrecht

Enkele dagen geleden sprak ik op een evenement van Brussels Academy over mobiliteit, waar ook BXL Parking Mythe, BRAL, CycleHack BXL en Velofabrik op aanwezig waren. Er werd mij gevraagd om kort uiteen te zetten wat Uber en Villo! (kunnen) betekenen voor de Brusselse mobiliteitswirwar.

Citizen-oriented?

Een belangrijke kanttekening bij de services van Uber en Villo! is dat ze niet citizen-oriented genoeg zijn.
Integendeel, Uber is een market-driven dienst. Toegegeven, Uber is populair omdat er een nood was/is aan een taxidienst die klantvriendelijk, transparant en tegelijkertijd goedkoper is dan de Brusselse taxis die tegenwoordig rondrijden. Maar de grote machine die achter Uber zit heeft het niet 'Robin Hood gewijs' gericht op het groener maken van onze steden. Het blijven auto's die extra rondrijden in Brussel.
Hoewel Uber ervoor zorgt dat ik persoonlijk geen auto hoef aan te schaffen, een Uber rit past perfect in de urban mobility mix van fietsen/wandelen/openbaar vervoer, kan het voor anderen net een drijfveer zijn om er wel één te kopen. Die extra verdienste door als taxi te opereren kan net een grote financiële plus zijn. Het doel van Uber is dus duidelijk, geld verdienen.

Bij Villo! is het citizen-oriented aspect aanwezig, vanwege de betrokkenheid van het Brussels Gewest als toeziener van de service. Desalniettemin wordt Villo! uitgebaat door de multinational JC Decaux, gekend voor billboard reclame. Villo! stations en fietsen zijn reclame-outputs met een mobiliteitsaspect. JC Decaux heeft op dit moment honderden plaatsen in haar bezit om billboards te verkopen, en duizenden rondrijdende reclamebordjes! 
Villo! is dus vooral advertising-oriented, wat waarschijnlijk verklaart waarom er niet aan een hels tempo wordt geïnnoveerd. Het is JC Decaux' bedoeling niet om de lichtste fietsen op de markt te brengen (lees: +10kg zwaarder dan een normale fiets), ook elektrische fietsen laten al zeer lang op zich wachten en de service is zo-zo. Het doel van Villo! is minder duidelijk dan dat van Uber, omdat ze beter wordt ingepakt, maar uiteindelijk geldt hier ook: reclameruimte verkopen en dus veel geld verdienen.

Droomalliantie

Volgens onderzoek van IBM, die hun Smarter Cities Report eerder deze maand presenteerden, heeft Brussel gebrek aan echte mobiliteitsalliantie tussen de verschillende diensten. Er is geen grootschalig aangepakt autodeelsysteem in Brussel, buiten Cambio. Er zijn veel spelers die tegen mekaar opboksen en dit werkt efficiëntie tegen. Hetzelfde gebeurt bij het openbaar vervoer, waar De Lijn, TEC, MIVB en de NMBS nog steeds naast elkaars sporen rijden in Brussel. Een grondige herstructurering van deze diensten is nodig om tot een citizen-oriented alliantie te komen. Ook voor de verscheidene ride- en carsharing initiatieven trouwens, die voorlopig aan hun lot worden overgelaten.

[DROOMGEDEELTE] Mijn toekomstvisie is een blend tussen Villo! en Uber, waarbij een netwerk van zelfrijdende elektrische wagens je van punt A naar B brengen (mits een bepaalde afstand) en op punt B er iemand anders opstapt. Korte afstanden worden aangemoedigd door een lichte Villo! te nemen, een LED-fietspad te volgen of door te wandelen naast de blootgelegde Zenne. De stad wordt genetwerkt met andere steden.

We evolueren in de  deelrichting, waardoor het aantal auto's gelimiteerd zal worden door middel van efficiëntie, waardoor ondergrondse parkings totaal achterhaald worden en waardoor de weg veiliger wordt en files verleden tijd worden. Of dit door de overheid georganiseerd zal worden? Wie weet... We kunnen er alleen maar baat bij hebben.

'Doe iets aan lelijke Villo's en lege standplaatsen' by Kwinten Lambrecht

© Anja Galicia

© Anja Galicia

Naar aanleiding van de blog post die ik samen met mijn broer Ruben schreef, vroeg Brussel Deze Week me om een opiniestuk te schrijven over Villo. Hieronder vind je de volledige tekst terug. PS: we hebben trouwens nooit wat van JCDecaux gehoord, ook niet wanner we de taalfouten op hun website aangeduid hadden.

Enkele weken geleden stond in deze krant letterlijk te lezen dat het slechte weer Villo heel wat parten heeft gespeeld. Welnu, de weerman mag niet de schuld krijgen van een falend, maar potentieel sterk merk, vindt Kwinten Lambrecht, die heel wat suggesties voor het deelfietsensysteem heeft.

Ik moet op een afspraak zijn. De volgende bus is er pas over een kwartier en er is geen metrostation te bespeuren, zoals wel vaker in Brussel. Ik spring op een Villo deelfiets, maar dan begint het te regenen... Teleurgesteld parkeer ik de fiets en besluit te voet verder te gaan. “Eureka, het ideale scenario”, moeten ze bij Villo gedacht hebben, “laten we regenachtig België als hoofdreden geven voor het slabakkende gebruik van onze service.”

Fietsen is in Brussel de snelste manier om je te verplaatsen van A naar B. Met Villo hoef je je geen zorgen te maken over je fietsslot, en hoef je die verdomde heuvel niet meer op te sjokken achteraf. Deelfietsen wakkeren in vele steden een beweging aan die veel verder reikt dan enkel fietsen as such. Villo biedt inwoners een milieuvriendelijk alternatief dat er tevens voor zorgt dat publieke ruimte totaal anders wordt ervaren en genoten.

De slechte staat van de fietsen daarentegen is een vaak voorkomend probleem. Voor velen klinkt het waarschijnlijk niet onbekend in de oren dat er wel eens een pedaal afbreekt, een spatbord hapert, een zadel naar beneden schuift, een rem tegen het wiel blijft plakken. Na een slechte ervaring op weg naar bijvoorbeeld Kunst-Wet of het Park van Vorst weet je het wel: de volgende keer terug met het openbaar vervoer. À propos, je moet al Planckaert-kuiten hebben om met de Villo-tank een heuvel te trotseren. Daarom lijkt het aangewezen om ofwel de fietsen minder zwaar te maken, ofwel te experimenteren met semi-elektrische fietsen. Al blijft dat waarschijnlijk een toekomstdroom.

Stadssnelwegen
Data zijn het nieuwe goud, wordt door technerds van Google en Facebook geopperd. Gelijk hebben ze, door middel van data analyses kunnen problemen worden opgespoord en opgelost. De MIVB bijvoorbeeld analyseert het Mobib-gebruik op al haar lijnen om zo de voertuigfrequentie of het tijdsschema aan te passen. Bij Villo hebben ze dat nog niet zo goed begrepen. De Zuidmarkt, een evenement dat altijd op hetzelfde moment plaatsvindt, wordt overstelpt met deelfietsen tussen 8 en 14 uur. Iemand moet toch zien dat station Kunst-Wet leeg is (en blijft) op werkdagen vanaf 16 uur? Ook wanneer een station al een twee dagen leegstaat, wordt het dan geen tijd om het te hervullen?

De data van duizenden Villogebruikers, en hun routes, zijn gratis te raadplegen en toch slaagt men erin om er geen gebruik van te maken. Probeer Villo maar eens te bellen in het weekend of na de kantooruren wanneer je lek bent gereden in Ter Kamerenbos: computer says no. Ook de Facebookpagina, een medium waar meer en meer mensen gebruik van maken om gehoord te worden, was in augustus met vakantie, zo stond te lezen. Daar gaan als digital native mijn haren van rechtstaan.

Volgens Benjamin Barber, politicoloog en stadsonderzoeker, komen innovaties zoals deelfietsensystemen voort uit communicatie en niet zozeer op basis van wetgeving. Dit zou betekenen dat het Villo zo vrij straat om te ‘spieken’ bij andere steden en van de best practices te leren. Sinds de lancering van de New York Citi Bikes in 2013 is het concept een bloeiend succes. Maar ook dichter bij huis in Lyon, de stad die vaak vergeleken wordt met Brussel, ziet de situatie er helemaal anders uit. De fietsen zijn licht, het netwerk bereikbaar en het abonnement is geïntegreerd in de Lyon City Card, de toeristenpas van de stad. Ook al eens aan toeristen proberen uitleggen hoe Villo nu precies werkt? Well, actually…

Terwijl ze in Antwerpen nota bene op een wachtlijst moeten staan voor een ‘Velo’, stagneert het gebruik ervan in Brussel. Is Villo wel cool genoeg? Neen, de fietsen zien er niet hip uit. Dus moet je je als organisatie of/en Gewest afvragen hoe je meer mensen op de deelfiets krijgt. Brusselaars moeten fier zijn op de fiets waar ze op rijden. JCDecaux moet z’n stoute schoenen aantrekken door bijvoorbeeld een ontwerpwedstrijd te organiseren voor een hippe stadsfiets. Of waarom vragen we Bonom – de graffitikunstenaar - niet om bepaalde stations te voorzien van een knap laagje verf? Van positief vandalisme gesproken. Aan creativiteit geen gebrek in Brussel, en wat schoon is wordt bemind.

Uiteraard kan één organisatie alleen het Gewest niet doen fietsen. Brussel heeft een heuse infrastructuurachterstand opgelopen doorheen de jaren, door gebrekkige Gewestplanning maar ook door het njet van gemeentebesturen – zo getuigt de late introductie van Villo in een aantal ‘gegoede’ gemeenten. Voor heel wat inwoners is fietsen tout court geen optie, ze hebben schrik. Ikzelf ben ook bang; van de scheldpartijen, de optrekkende auto’s, de ongeduldige chauffeurs en de stadssnelwegen. Het Gewest heeft een heuse achterstand weg te werken op vlak van zachte mobiliteitsvoorzieningen en Villo kan hierbij een grote rol spelen.

Mobiliteit staat niet stil, mobiliteit doet een stad leven. Wanneer ook de deelfiets er de brui aan geeft, wordt Brussel een werkstad en geen leefstad. Dus, Villo, schouders recht, opgeheven hoofd en trappen maar.

Kwinten Lambrecht,
Brussel-Stad
www.lambyk.com

Waarom Villo! stagneert by Kwinten Lambrecht

Dat er niet genoeg fietsinfrastructuur is in Brussel, is al lang geen nieuws meer. Nu ook het gebruik van Villo! stagneert, zoals in Brussel Deze Week te lezen valt, moeten er enkele kanttekeningen gemaakt worden bij dit fenomeen. Het is al te gemakkelijk om het slechte weer de schuld te geven van een falend, maar potentieel sterk merk.

1. Kwaliteit van de fietsen: Villo! fietsen zijn zwaar en dat is vooral om heuvels op te rijden absoluut geen cadeau. Elektrische Villo! fietsen zouden hiervoor de oplossing kunnen bieden. Vaak hebben fietsen technische mankementen, zoals losse pedalen of een vastzittend achterwiel.

2. Dienstverlening: Villo! is moeilijk te contacteren. Wat bij problemen na 18u 's avonds of in het weekend?

Ook de communicatie verloopt vaak stroef. Hoewel er grote inspanningen geleverd worden om op sociale media actief te zijn, laat de kwaliteit van de website te wensen over. Wist je bijvoorbeeld dat je bij de activering van je abonnement drie tot zes manden gratis krijgt?! 

Ja, dit komt écht rechtstreeks van de Villo! website.

Ja, dit komt écht rechtstreeks van de Villo! website.

3. Het gebrek aan big data analyse: Villo! weet aan de hand van gebruikersgegevens welke stations het meest worden gebruikt en dewelke het volst zitten. En toch, station Kunst-Wet is elke dag leeg vanaf 16u. Ook de stations rond de Zuidmarkt zitten overvol op zondag, om maar enkele voorbeelden aan te halen.

4. Marketing: de fietsen zien er nu eenmaal saai uit. Waarom organiseert het Gewest (ism JCDecaux) bijvoorbeeld geen ontwerpwedstrijd voor de leukste Villo! behuizing? Of waarom vragen we geen belangrijke designer of kunstenaar om een model? Het moet cool zijn om met een Villo! te rijden.

5. Gebruiksvriendelijkheid: in Lyon, de stad die in het artikel als 'best practice' wordt vernoemd, is het deelfietssysteem geïntegreerd in de Lyon City Card. In de Brussels City Pass is dat niet het geval. En je hoeft het niet altijd zo ver te zoeken; eigenlijk zou een Villo! kaart ook in Gent of Antwerpen functioneel moeten zijn, en omgekeerd.

Blogpost in samenwerking met Ruben Lambrecht