de morgen

Ze was dertig. Het meisje, de jonge vrouw die gisteren werd doodgereden in Koekelberg by Kwinten Lambrecht

Dit artikel verscheen eerder op de website van De Morgen.

Ze was dertig. Het meisje, de jonge vrouw die gisteren werd doodgereden in Koekelberg. De moordzaak werd snel opgelost: de bestuurder van negentien jaar stak twee auto’s rechts voorbij op ‘het fietspad’ (lees: dun geschilderde lijnen op asfalt) en maaide de vrouw genadeloos omver. De bestuurder kon niet stoppen volgens de verslaggeving, de bestuurder was negentien. Dan heb je, als alles meezat, iets meer dan één jaar je rijbewijs. De bestuurder kwam diezelfde dag nog vrij. Hij was niet onder invloed.

Het mag fatalistisch klinken, maar we zijn de pedalen letterlijk kwijtgeraakt. Vroeger fietsten en marcheerden we kilometers naar het werk en sinds de auto het overnam, durven of willen we het niet meer. We gaven eerst landschappen en natuur af voor linten aan huizen en dan gaven we steden af voor autoboulevards. Hier staan we dan, in rusteloze landschappen van bewegende blikken, met zo veel ruimte voor vier wielen en zo weinig ruimte voor mensen.

Héél erg stilletjes, maar tergend langzaam sijpelt het bij beleidsmakers binnen dat het zo niet langer kan. In steden op nog geen twee uur treinen van hier zetten ze reuzenstappen, de gemeente Koekelberg daarentegen ging zelf nog geen twee jaar geleden fel tekeer tégen trajectcontroles die het gewest wilde invoeren in en rond de Leopold II-tunnel.

Wie zich vandaag nog niet bewust is van de negatieve impact van het verkeer op de stad en ver daarbuiten, draagt een loodzware verantwoordelijkheid. Zonder veilig bewegen geen stad, en omgekeerd. Ouders durven hun kinderen niet meer alleen naar school te laten gaan, omdat er weleens een auto ‘niet op tijd zou kunnen stoppen’. We durven niet meer over te steken, want de chauffeur achter glas maakte nog geen oogcontact, of gebaarde nog niet ‘ga maar’ met zijn hand boven het stuur.

Wie “ze pesten de automobilist” nog durft uit te spreken, mag de praktijktesten veilig oversteken op een zebrapad en fietsen op een strookje van 60 centimeter zelf invoeren en als eerste uitproberen. Veel succes ermee.

Ik ben zelf afkomstig uit Koekelberg en fiets geregeld vanuit het centrum terug naar de roots om de stilte van mijn ouders’ stadstuin op te zoeken. Of om lekker te eten. Mama, die me altijd vraagt waar mijn helm is gebleven, gaf me een fluohesje. Ik deed het deze keer wél aan, denkend aan de overleden leeftijdsgenote vol dromen op een mooie lentedag.

De dag waarop het nog geen zomer werd, maar wel al zomeruur.

Ik fiets naar huis, auto’s zoeven voorbij, er wordt geclaxonneerd, motoren ronken en racen wat verderop, wagens staan op zebrapaden geparkeerd. Nee, de stad is nog niet van de mensen. Ze moeten het stilletjes aan zelf gaan willen, de mensen.

Winterpriktips voor fietsers, zo moeilijk is dat niet by Kwinten Lambrecht

Dit stuk verscheen eerder in De Morgen.

Kwinten Lambrecht is 29 jaar en Brusselaar, heeft zijn eigen communicatieagentschap KWIN en blogt over mobiliteit op www.lambyk.com.

We gingen slapen met de herinnering aan de bloedmaan, stonden op met zicht op een vuurzee in de hemel en gingen, walsend door een wit tapijt, koffie drinken. De sneeuw is in het land.

Met sneeuw maak je sneeuwmannen, gigantische sneeuwballen of sneeuwengels, of gele tekeningen. Laat het voor iedereen wat wils zijn. Wat een rust straalt die sneeuw toch uit. Geluid wordt gedempt, contouren van gebouwen worden zoveel mooier en de dwarrelende vlokken hebben iets van confetti.

Een feest voor de ogen is het, maar niet altijd voor de banden. Ieder jaar opnieuw, bij het vallen van de eerste vlokjes, posten nagenoeg alle media servicestukjes met ronkende titels als ‘7 tips om veilig in de sneeuw te rijden’ of ‘Vergeet alles wat u dacht te weten over rijden op sneeuw en ijs’. Het land staat letterlijk elke keer in rep en roer. Maar waar blijven de tips voor mensen die de fiets gebruiken? ‘Die zotten zullen wel binnen blijven’, moet men denken op de redacties.

En toch, fietsen in de sneeuw is perfect mogelijk. Zo getuige de spectaculaire beelden uit Kopenhagen, waar het leven de hele winter wordt gedomineerd door sneeuwbuien. Fietspaden worden er dagelijks geruimd met speciaal ontworpen strooi- en veegmachines en voor de rest wordt er lekker voortgereden. Volgens mobiliteitsconsultancy Copenhagenize blijft 80 procent van de mensen die de fiets dagelijks gebruiken ook bij sneeuw fietsen.

Toegegeven, het is wat aanpassen. Zeker omdat de mediasneeuwstorm ons deze ochtend allerhande tips vergat te geven. Bij deze: een poging, op basis van de do’s-and-don’ts voor automobilisten die ik her en der las.

Eigenlijk is het zo moeilijk niet. Beginnen doen we door onze koppeling lichtjes los te laten, door met andere woorden de andere voet op te heffen en die rustig op het tweede pedaal te plaatsen. Indien de remmen het niet doen bij een eerste test, gebruik dan ontvriezer ter versoepeling. Rijden doen we met iets minder gezwinde tred dan tijdens de zomertijd: neem 12 à 15 kilometer per uur als gemiddelde. De versnelling plaatsen we in het midden, zodat slipgevaar voorkomen wordt. Met onze 1x1 zoeken we vooral baantjes op die bestrooid zijn geweest – in België is die kans klein. Probeer overigens geen slachtoffer te zijn van smeltwater dat door de concullega’s in wagens jouw richting uit wordt gestuurd. Bochtjes nemen we breed, door op de motor te remmen, ook gekend als ‘uitbollen’.

Sneeuwbuien bieden géén uitgelezen kans om je nieuwe Bianchi-, Colnago- of Specialized-racebandjes te testen op baanvastheid. Kies voor je lompe stadsfiets, je zal hem nog dankbaar zijn. Gebruik trouwens nooit één enkele rem, rem simultaan zonder bruuske bewegingen. 

In een van de artikels over autopret in de sneeuw ten slotte staat ook dat je ‘comfortabele kledij’ moet aantrekken, een ski-jas is op de fiets geen overbodige luxe. Als je naar een thematisch verkleedfeest moet, laat je een witte outfit best achterwege. Handschoenen zorgen voor extra warmte aan de vingertoppen.

Ziezo, met bovenstaande tips kom je al een heel eind, lieve tweewielers. Kijk vooral goed om je heen, laat je niet opjagen en ontwijk wagens die de controle kwijt zijn door zo snel mogelijk van je fiets te springen. Volg trouwens eens het spoor van een voorganger, de witte groeven leiden je misschien naar een geweldig mooi verhaal of avontuur. Wie weet.