mobiliteit

"Brussel moet de pretentie van een échte hoofdstad krijgen" by Kwinten Lambrecht

Bovenstaande titel werd niet door mezelf uitgevonden, maar door minister van justitie Koen Geens. Gelijk heeft hij; anno 2017 wordt onze stad nog steeds bestuurd alsof het een kleine provinciestad is. We worden geleid door 19 mannen en vrouwen, met elk hun schepencollege en gemeenteraad. 19 verschillende schepenen van openbare ruimte, sociale zaken en andere aangelegenheden, onder het motto: "Wij weten wat goed is voor onze gemeente". 

Nu, in een-door-lintbebouwing-uit-de-grond-gestampt-dorpje in het verre Vlaanderen is zoiets perfect mogelijk, aangezien de grenzen, die beginnen aan het patattenveld, duidelijk zijn afgebakend. Maar dergelijke redenering is absoluut geen optie meer in een metropolitane omgeving zoals Brussel. 

Kafka in eigen stad

Men slaagt er in Brussel maar al te goed in om holistisch beleid tegen te werken onder het motto van 'gemeentesoevereiniteit'. Wij, of zij, vergeten natuurlijk met ons allen dat 'onze' gemeente ons handenvol geld kost, want al die diensten en mandatarissen moeten betaald worden. Mochten de 19 baronieën harmonieus met elkaar samenwerken, dan zou er veel minder frustratie zijn bij de bevolking en bij buitenstaanders.

Maar dat doen ze hoegenaamd niet, een bloemlezing:

Wanneer de Brusselse metro werd aangelegd, kwam er een 'njet' van rijke gemeenten. Het zou gespuis aantrekken. Vandaar dat een gemeente zoals Ukkel bijvoorbeeld nog steeds niet goed te bereiken is met 'alternatieve' vervoersmiddelen.

Wanneer je je beklag doet over sluikstort in je straat, wordt de schuld doorgeschoven omdat het over respectievelijk een 'gewestweg' of 'gemeenteweg' gaat.

Wanneer het Gewest overstapparkings plant om het centrum te ontlasten, stoot dit op een 'njet' van de bevoegde schepen in Ukkel.

Wanneer de befaamde piétonnier geld moet krijgen van Beliris van Didier Reynders van de MR en MR eigenlijk in de oppositie zit op gewestniveau. Door welk geknoei komt de timing van de werken dan in het gedrang?

Wanneer je vaststelt dat iedere gemeente nog steeds een Schepen heeft die (ook) bevoegd is voor toerisme, terwijl we ons als hoofdstad van Europa toch willen profileren als 'Brussels'  en niet 'Visit Ganshoren'?

Wanneer je als inwoner van Elsene meer korting geniet voor een museumbezoek aan het fantastische Museum van Elsene dan een inwoner van Vorst, omdat je nu eenmaal een straat verder woont.

Wanneer er wordt aangekondigd om de snelheid van auto's te beperken in de Leopold II tunnel repliceert burgemeester van Koekelberg, Philippe Pivin, hier geen rekening mee te zullen houden.

Wanneer je als Anderlechtois wil gaan zwemmen in Brussel-Stad moet je hier extra voor betalen.

Wanneer het Gewest beslist om vanuit een holistische visie, omdat mobiliteit geen gemeentegrenzen kent, beslist om fietspaden aan te leggen op strategische assen, kan een gemeentebestuur naar de rechtbank trekken.

Wanneer parlementsleden of regeringsleden in de meerderheid op gewestelijk niveau, in de oppositie zitten op gemeenteniveau. Schizofreen politiek voeren is mogelijk in Brussel.

Wanneer een kind naar school moet, wordt er best voor het Nederlandstalig onderwijs gekozen omdat het Franstalig onderwijs ondermaats wordt bevonden. Ouders spreken geen Nederlands, en leerkrachten zijn verplicht om te communiceren naar ouders in de taal van de school. Wanneer kinderen, leerkrachten en ouders niet meer kunnen communiceren in de Brusselse context, dringt immersie-onderwijs zich dan niet op?

Wanneer je gemeentebelasting moet betalen, betaal je ironisch genoeg als inwoner van een rijke gemeente zoals Ukkel minder dan een inwoner van Molenbeek.

Wanneer iedere gemeente nog twee cultuurcentra (NL + FR) heeft, wordt het dan geen tijd om samen aan een veel rijkere cultuurbelevenis te gaan doen?

Wanneer je fiets wordt gestolen in de ene gemeente, maar eigenlijk in een gemeente van een andere politiezone woont, ze je informeren dat je toch naar je eigen kantoor zult moeten gaan. Ook al ben je in shock, madame.

Lacht u, of vloeien de tranen van uw wangen? Dit systeem is een katalysator van ongelijkheid en daar heeft de burger genoeg van. Ironisch genoeg blijken politici de ernst van de zaak nog niet door te hebben. Hoe zou je zelf zijn wanneer het systeem dat je zelf zo naarstig in stand wilt houden, onder druk komt te staan? Weglachen, en verder doen. 

Neen, mensen die hier écht graag wonen weten dat het anders moet: één bestuur, één politiezone en zoveel méér Brussel. Voor een grootstad heb je grootse politici nodig.

Er kwam een rookverbod, wanneer een ‘autoverbod’? by Kwinten Lambrecht

Bram Algoed, autoverbod

Gastbijdrage door gelijkgezinde Brusselaar, Bram Algoed.

Het is het jaar 2003, ik ben 13 jaar oud en pendel dagelijks naar Brussel. Op de overvolle trein is het zoeken naar een zitplaats. Ik worstel mij door een paar wagons, maar vind geen zitplaats. Ik geef het op en neem plaats in de rokerscoupé. Geheel uit vrije wil, omdat ik niet niet in het gangpad wil gaan staan, en omdat ik niet beter weet. Net als de man tegenover mij, die er geen probleem van maakt om te roken in de buurt van een minderjarige: omdat hij niet beter weet.

Het lijkt bijna ondenkbaar dat er 13 jaar geleden nog gerookt werd op de trein. Amper vijf jaar geleden werd het rookverbod ook naar de horeca uitgebreid. Een vastgeroeste gewoonte die we nooit zouden kunnen afzweren, omdat dit de hele sector zou kapot maken, lijkt vandaag de normaalste zaak ter wereld. Een oude gewoonte inruilen voor een nieuwe is nooit leuk. We maken ons op voorhand graag druk over de vrijheden die we zullen moeten opofferen. Achteraf blijkt het steeds mee te vallen en beseffen we plots dat het de passieve roker is die jarenlang zijn vrijheid heeft afgestaan.

Vrijheid voor de stadsbewoner

Nog zo een gewoonte is het autogebruik in de stad. Momenteel is de wagen er alomtegenwoordig, maar dat valt minder en minder te verantwoorden. Mits enkele uitzonderingen, inwoners die 100 procent het recht hebben op het gebruik van een (eigen) auto, kan de grote meerderheid niet argumenteren waarom net zij het verdienen om met een wagen in de stad te rijden. Niet alleen is een auto ontzettend vervuilend (smog is geen neveneffect van de stad, maar van de auto), maar eist ‘het ding’ op de koop toe 2/3 van de publieke ruimte op. Bovendien staat een wagen meer dan 90% van de tijd geparkeerd. Argumenten als ‘gebruiksgemak’ en ‘comfort’ wegen hier echt niet tegenop. Een stad is in de eerste plaats bedoeld om te leven. De slechte luchtkwaliteit en het gebrek aan ruimte maken haar onleefbaar. Hoog tijd om deze slechte gewoonte naar de prullenmand te verwijzen.

“Een stad is in de eerste plaats bedoeld om te leven. De slechte luchtkwaliteit en het gebrek aan ruimte maken haar onleefbaar.”

Flexibiliteit tonen, alternatieven bieden

We moeten overstappen naar flexibele mobiliteit. Per verplaatsing ga je nadenken welk vervoersmiddel het meest geschikt is.

Minder dan twee kilometer? Dat doe je gewoon te voet. Jouw tienduizend stappen heb je meteen gehaald en die zeldzame Pokémon krijg je er gratis bij. Minder dan tien kilometer? Dat gaat vlot met de fiets, jouw dokter had je toch aangeraden om minstens 30 minuten per dag te bewegen? Potentieel is dit ook het snelste vervoersmiddel, indien de infrastructuur nu nog even mee zou willen. Ben je toch niet goed te been of is het hondenweer? Dan neem je de bus, tram of metro.

Het gebruik van de auto ontmoedigen is een volgende stap. Steden als Kopenhagen en vooral Amsterdam hebben ook niet gewacht op de goede wil van hun inwoners om de stad autoluw te maken. Dit hebben ze opgelegd met ogenschijnlijk radicale ingrepen. Een ambitieus parkeerbeleid, waarbij het soms twee jaar wachten is op een parkeerkaart. Het gevolg is dat mensen geen twee maar drie keer nadenken voor ze met hun auto de stad inrijden. Recht vooruit die Nederlanders!

We moeten slaan én zalven. Je kunt niet enkel iets verbieden, als je geen waardig alternatief aanbiedt. Voetgangerszones en een streng parkeerbeleid moeten gekoppeld worden aan een doordacht openbaar vervoersnetwerk, met vlotte verbindingen naar transitparkings. Bovendien verdient de fiets een evenwichtig deel van de openbare weg, met brede fietspaden, fietsbruggen en fietsstraten.

Het is het jaar 2016. Ik ben 26 jaar oud en fiets dagelijks door Brussel. Ik worstel mij door het verkeer, op zoek naar een vrij stukje fietspad. Ik geef het op en schuif aan in de file. De auto voor mij jaagt CO2 en heel wat andere troep door mijn longen, omdat hij niet beter weet. En ik? Ik blijf fietsen, omdat ik geloof in beterschap.

Fietspaden in Brussel Centrum: Verdwijnt ambitie samen met verf? by Kwinten Lambrecht

Is er nog geld voor nieuwe fietspaden in Brussel? We kunnen het alleen maar hopen of proberen te raden, de processen-verbaal van de Fietscommissie werden namelijk sinds oktober 2015 niet meer publiek gemaakt. Is er voor de huidige fietspaden in Brussel, ongeveer een jaar geleden dé troef van het nieuwe circulatieplan, nog geld voor het onderhoud? Blijkbaar niet.

De 'fietspaden' smelten als sneeuw voor de zon, waardoor de veiligheid van de (aspirerende) Brusselaar op de fiets in gedrang komt. De fietspaden vervagen doordat auto's er graag op parkeren of rijden, en door het slechte weer uiteraard. Er blijft ook troep op de fietspaden liggen; van glas, tot kiezelstenen of zelfs bloembakken (!).

Een greep uit een fietstocht op de Stalingradlaan, Agustijnenstraat, Visverkopersstraat, Zwarte Lievevrouwstraat,...

Dat de aanleg van afgescheiden fietspaden op zich laat wachten, is nog enigszins te begrijpen - vergunningen je weet wel - maar het ontbreekt de stad aan ambitie om zelfs de bestaande geschilderde paden te onderhouden. Als je weet dat een waterverf-fietspad een levensduurte heeft van ongeveer 6 maanden, moet je daarop kunnen anticiperen. Tijd voor actie; om het gebruik van de fiets verder aan te moedigen en om te tonen dat het de Stad Brussel menens is.

UPDATE

Schepen Ampe heeft beloofd dat er deze maand nog (juni 2016) werken gepland zijn.

En er zijn plannen in de maak voor afgescheiden fietspaden...

Bijdrage over 'schandalig fietspad' in De Standaard & Het Nieuwsblad by Kwinten Lambrecht

Het Nieuwsblad: http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20151023_01935047
De Standaard: http://www.standaard.be/cnt/dmf20151023_01935547
Brusselnieuws: http://www.brusselnieuws.be/nl/nieuws/gezien-fietspadparking-keizerslaan-video

BRUSSEL - De realiteit van de drie kilometer 'fietssnelweg' die trots werd aangekondigd in het prestigieuze mobiliteitsplan voor Brussel: als fietser naar de rijweg uitwijken omdat het fietspad honderden meters lang is ingenomen door geparkeerde wagens, een dubbel geparkeerde wagen ontwijken en vreemd aangekeken worden door een chauffeur die vlak voor je neus op het fietspad parkeert. Brusselaar Kwinten Lambrecht maakte er dit opmerkelijk filmpje van.

"Elke keer als ik hier op de Keizerslaan passeer is het hetzelfde. Dit filmpje werd gemaakt in het weekend rond de middag, maar op een weekdag is het even erg. Sinds het nieuwe fietspad er ligt (vanaf begin juli bij de start van het circulatieplan, red.) heb ik het nog nooit anders geweten."

Fuck-off

Kwinten is teleurgesteld in de stad Brussel. "Ze kondigen zo trots aan dat er 3.000 meter nieuwfietspad komt, maar dit noem ik geen fietspad. Wat streepjes schilderen op een drukke viervaksbaan, dat kan ik ook. Verderop gaat het fietspad dan nog over in een fietssuggestiestrook, dan voel je je als fietser nog minder beschermd."

Nadat hij het filmpje online gooide, werd Kwinten al snel gecontacteerd door het kabinet van een Brusselse politica, maar de reactie vond hij vooral teleurstellend. 'We denken erover na om het fietspad te verhogen, maar we zijn er nog niet uit, dus kan ik verder niks zeggen, was de boodschap. Waarom moet je hier nog over nadenken? Het kan toch niet duidelijker? Hier moet gewoon een verhoogd fietspad komen. De politici moeten gewoon de moed hebben om voor de fietser te kiezen."

De automobilisten aanspreken op hun gedrag levert weinig op. '"Af en toe zeg ik wel iets, maar dan worden ze alleen maar aggressief. Fuck off is nog de beleefdste samenvatting. Controlerende politie of boetes achter de ruitenwissers heb ik hier nog nooit gezien, de politie laat het gewoon gebeuren."

Spookrijden over het fietspad in Rue D'Anderlecht

Ook met de andere nieuwe fietspaden loopt het niet goed voglens Kwinten. "De Rue D'Anderlecht werd enkele richting gemaakt om plaats te maken voor een fietspad. "Maar 's avonds rijden daar voortdurend auto's tegen de toegestane rijrichting in, om over het fietspad door te steken naar de ring."

Toch blijft Kwinten geloven in fietsstad Brussel. "De fiets is gewoon het gemakkelijkste vervoermiddel in de stad. Helaas nog lang niet het veiligste. Maar vijf jaar geleden stond ik aan het rode licht alleen met de fiets. Nu zie je langs alle kanten fietsers van tussen de auto's komen. Voor twintigers is het een evidentie om te fietsen. Het is de toekomst, de Brusselaar moet zijn mentaliteit veranderen, en de politici moeten een beetje moed tonen en échte keuzes maken voor de fiets."

Op zijn site www.lambyk.com blogt Kwinten over mobiliteit in Brussel.

Mijn minuut op Hautekiet by Kwinten Lambrecht

Door deze tweet werd ik gevraagd om op Radio 1 bij Hautekiet mijn standpunt kracht bij te zetten. 

Ik constateer dat wanneer er iets gaande is in Brussel, van betoging tot populair evenement, er steeds wordt afgeraden om met de auto naar de stad te komen. Help, apocalypse now, samen stilstaan in de file! Snel iedereen op de fiets!

Dit impliceert dat het voor de rest van de tijd helemaal OK is om in Brussel rond te rijden. Het is en blijft hier een paradijs voor automobilisten; er wordt gratis op de stoep geparkeerd, het fijn stof vliegt ons om de oren en de Brusselse binnenring is vaak een race-circuit. Brussel moet af van het auto-cliëntelisme: tijd voor een stad op mensenmaat met een hart voor zachte weggebruikers en openbaar vervoer, met een florerende openbare ruimte, met plaats voor creativiteit en zelfontwikkeling.

De auto helemaal afzweren is bijna ondenkbaar, maar mede door fiscale aanmoedigingen kan de Belg bijna niet anders dan soms onnodige autoverplaatsingen te doen omdat ze, tussen aanhalingstekens, ‘gratis’ zijn.

Ach, binnenkort tuffen we toch rond in een ‘on demand’ zelfrijdende auto van Tesla, Apple of Google. Dan vormen we de bestaande en geplande parkings gewoon om tot zwembaden!

HIER nogmaals te beluisteren.

Bikes vs Cars screening (****) by Kwinten Lambrecht

"It's not a war, it's a city". Die slagzin blijft me bij na het zien van Bikes vs Cars. In de stad is zachte mobiliteit niet enkel 'bewegen' maar ook reageren, op je hoede zijn, frustratie hebben, als eerste denken. Steden staan onder enorme druk van gemotoriseerd verkeer, die vooral de afgelopen decennia een enorme vlucht gekregen heeft. De auto betekende vrijheid van 'beweging' en dat zullen we geweten hebben.

Nu we met mondjesmaat aan het terugkeren zijn op de idee dat alles makkelijk bereikbaar moet zijn op maat van de wagen barst de strijd tussen fiets en auto helemaal los. Beslissingen die nu genomen worden zullen de toekomst van steden voor tientallen jaren bepalen, we staan dus op een kantelpunt.

Van dat kantelpunt is in Bikes vs Cars nog geen sprake. De documentaire van Fredrik Gertten, die mede door crowdfunding via Kickstarter mogelijk gemaakt werd, schetst een zeer somber beeld van de stedelijke mobiliteit. De case studies zijn dan ook illustratief voor de manier waarop steden werden gebouwd en omgebouwd om de auto-expansie te omarmen. 

Over Los Angeles komen we bijvoorbeeld te weten dat de stad vroeger één van de best uitgebouwde publiek transportsystemen had. Dit veranderde wanneer General Motors de hele boel eigenhandig opkocht en beetje-bij-beetje het openbaar vervoer een halt toeriep. Ook een gigantische fietsbrug moest eraan geloven. In Toronto veegde voormalig Burgemeester en dorpsgek Rob Ford eigenhandig de fietspaden weg en in Sao Paulo sterft iedere week iemand op een fiets. Tussendoor wordt het contrast met Kopenhagen in de verf gezet, door de stad in beeld te brengen samen met een taxichauffeur, wat uiteraard heel leuke beelden en quotes oplevert. 

De docu is een bevestiging van de heersende strijd in de stad. Ze geeft ietwat te weinig maakbare oplossingen, want eerlijk, Kopenhagen halen we nooit meer in, maar Gertten slaagt er wel in om de huidige situatie op een 'eye-opening' manier in beeld te brengen: de auto-supprematie, lobbying, gekke politici en de politieke moed die ontbreekt, niet het geld of de middelen... 

Afsluiten doe ik graag met "You own a car, not the street"

Ride on!