verkeer

Ze was dertig. Het meisje, de jonge vrouw die gisteren werd doodgereden in Koekelberg by Kwinten Lambrecht

Dit artikel verscheen eerder op de website van De Morgen.

Ze was dertig. Het meisje, de jonge vrouw die gisteren werd doodgereden in Koekelberg. De moordzaak werd snel opgelost: de bestuurder van negentien jaar stak twee auto’s rechts voorbij op ‘het fietspad’ (lees: dun geschilderde lijnen op asfalt) en maaide de vrouw genadeloos omver. De bestuurder kon niet stoppen volgens de verslaggeving, de bestuurder was negentien. Dan heb je, als alles meezat, iets meer dan één jaar je rijbewijs. De bestuurder kwam diezelfde dag nog vrij. Hij was niet onder invloed.

Het mag fatalistisch klinken, maar we zijn de pedalen letterlijk kwijtgeraakt. Vroeger fietsten en marcheerden we kilometers naar het werk en sinds de auto het overnam, durven of willen we het niet meer. We gaven eerst landschappen en natuur af voor linten aan huizen en dan gaven we steden af voor autoboulevards. Hier staan we dan, in rusteloze landschappen van bewegende blikken, met zo veel ruimte voor vier wielen en zo weinig ruimte voor mensen.

Héél erg stilletjes, maar tergend langzaam sijpelt het bij beleidsmakers binnen dat het zo niet langer kan. In steden op nog geen twee uur treinen van hier zetten ze reuzenstappen, de gemeente Koekelberg daarentegen ging zelf nog geen twee jaar geleden fel tekeer tégen trajectcontroles die het gewest wilde invoeren in en rond de Leopold II-tunnel.

Wie zich vandaag nog niet bewust is van de negatieve impact van het verkeer op de stad en ver daarbuiten, draagt een loodzware verantwoordelijkheid. Zonder veilig bewegen geen stad, en omgekeerd. Ouders durven hun kinderen niet meer alleen naar school te laten gaan, omdat er weleens een auto ‘niet op tijd zou kunnen stoppen’. We durven niet meer over te steken, want de chauffeur achter glas maakte nog geen oogcontact, of gebaarde nog niet ‘ga maar’ met zijn hand boven het stuur.

Wie “ze pesten de automobilist” nog durft uit te spreken, mag de praktijktesten veilig oversteken op een zebrapad en fietsen op een strookje van 60 centimeter zelf invoeren en als eerste uitproberen. Veel succes ermee.

Ik ben zelf afkomstig uit Koekelberg en fiets geregeld vanuit het centrum terug naar de roots om de stilte van mijn ouders’ stadstuin op te zoeken. Of om lekker te eten. Mama, die me altijd vraagt waar mijn helm is gebleven, gaf me een fluohesje. Ik deed het deze keer wél aan, denkend aan de overleden leeftijdsgenote vol dromen op een mooie lentedag.

De dag waarop het nog geen zomer werd, maar wel al zomeruur.

Ik fiets naar huis, auto’s zoeven voorbij, er wordt geclaxonneerd, motoren ronken en racen wat verderop, wagens staan op zebrapaden geparkeerd. Nee, de stad is nog niet van de mensen. Ze moeten het stilletjes aan zelf gaan willen, de mensen.

Aan gij die mij niet ziet by Kwinten Lambrecht

Dit is een gastbijdrage van Brusselvriend Bram Algoed.

Ongeluk - Bram Algoed

Het is een wrang ritueel geworden. Wanneer ik ‘s avonds thuis kom, vertel ik aan mijn vriendin hoe ik nipt aan een verkeersongeluk ontsnapt ben. Een autobestuurder dacht voorrang te hebben omdat hij zijn richtingaanwijzer gebruikte. Vervolgens vertelt zij mij hoe een taxi aan veel te hoge snelheid uit een zijstraat de hoofdweg opvliegt. De reden waarom wij überhaupt dit gesprek nog konden voeren, is te danken aan haar noodstop. Je kunt het al raden zeker? Wij verplaatsen ons in Brussel met de fiets. Niet omdat wij adrenaline junkies zijn, maar omdat de fiets in ons geval de efficiëntste keuze is. Fietsen in Brussel is op zich al een uitdaging, gezien de erbarmelijke staat van de infrastructuur, de zeven heuvels en het teveel aan gemotoriseerde voertuigen (kuch kuch). We treffen dan ook voldoende maatregelen: we dragen een helm, gebruiken goede fietsverlichting en kleden ons van top tot teen in fluo. Dit blijkt niet te volstaan, want maar al te vaak bazelt de automobilist: “Het spijt me, ik had u niet gezien”. Een betere repliek was geweest: “Ik heb niet gekeken.”

Een ongeval is snel gebeurd

Dat klopt. Zeker ook in het verkeer. Er is veel om op te letten, je bent ook niet altijd even alert, of de infrastructuur is onduidelijk. Een foutje maken is menselijk en een verkeersongeluk kan iedereen overkomen, zij het als slachtoffer, zij het als veroorzaker. Maar beseffen we wel nog wat de gevolgen kunnen zijn van zo’n ongelukje? Weten we allemaal wel dat een auto gemiddeld 1 ton weegt? Een ongelukje met de wagen kan al snel catastrofale gevolgen hebben.

Soms heb ik het gevoel dat een automobilist dit na een tijdje dreigt te vergeten, of dat hij de harde waarheid negeert. Want als je deze gevolgen beseft, haal je dan nog snel een fietser in om vervolgens rechts af te slaan? Probeer je dan een auto zijn voorrang af te snoepen, door hem te overbluffen met jouw snelheid? Scheer je dan en grande vitesse rakelings langs een voetganger?

Veel weggebruikers rekenen erop dat de andere geen fout zal maken, ze gaan er ook vanuit dat ze zelf alles gezien hebben. Negen op tien automobilisten waant zichzelf een betere chauffeur dan het gemiddelde. Dat is statistisch onmogelijk, en dat vat het hele probleem samen. Die grootheidswaanzin leidt tot het idee dat je tot op het randje (of er ver over) kunt gaan, want je stuurmanskunst zal je steeds uit de nood helpen. Hoor je dan geen veiligheidsmarge in te bouwen wanneer je je aan 50 km/u met een voertuig van 1 ton door de bebouwde kom verplaatst?

Een ongeluk zit in een klein hoekje

Waarom spreken we eigenlijk steeds over een ongeluk? Zelfs wanneer de omstandigheden aantonen dat de dader zijn uiterste best heeft gedaan om dit ongeluk uit te lokken. Of heeft de automobilist dan pech gehad toen hij aan 70 km/u in een zone 30 een overstekende voetganger op het zebrapad katapulteerde? Of wanneer je belt achter het stuur? Of je dronken rijdt of een voorrang negeert? Wanneer je even spookrijdt of je zijspiegel negeert?

In vele gevallen gaat het om doodslag, zonder voorbedachte rade. Dit klinkt heel ernstig, maar dat is het vergrijp ook. Wanneer je niet in staat bent om die veiligheidsmarge in te bouwen, wanneer je er niet alles aan wil doen om een ongeluk te voorkomen, kruip je beter niet achter het stuur. Probeer maar eens voor een praktijkexamen te slagen met zo’n rijstijl.

Alle weggebruikers maken fouten, ook voetgangers en de fietsers. In een ideale wereld scheidt de infrastructuur ons allen van elkaar. In afwachting van die utopie kan je toch maar best een veiligheidsmarge inbouwen, zodat zo’n foutje geen fatale gevolgen hoeft te hebben. Haast of comfort zouden nooit boven veiligheid geplaatst mogen worden. Wie een ongeluk veroorzaakt verdient een tweede kans, maar (te)veel slachtoffers krijgen deze niet.

Dit is een warme oproep aan de automobilist, om in deze koude dagen wat meer ruimte te geven aan de zachte weggebruiker.

Sire, er zijn geen Staatsmannen en -vrouwen meer, enkel buigers by Kwinten Lambrecht

bring

De verbreding van de Brusselse Ring is een feit. Weer een maatregel die het de hardwerkende Vlaming mogelijk maakt om gemakkelijker en sneller Brussel binnen én buiten te geraken. Voor de anderen wordt het makkelijker om wat extra plankgas te geven en de fijne roetdeeltjes over Schaarbeek en de Woluwe's te sprenkelen. Kortom de Vlaamse regering speelt met levens, met groen en met het lot van de Brusselaar. Ze waakt als alwetende excellentie met scepter over de duurzame toekomst van de Hoofdstad. Door toe te geven aan de eis van automobilisten worden andere, duurzame investeringen zoals grote parkings buiten de stad, openbaar vervoer synergiën tussen het Vlaamse land en Brussel enzoverder op de lange baan geschoven. Of dacht je nu echt dat we kilometerheffingen gaan invoeren nu we meer wegen aanleggen, dat zou uit Vlaams standpunt een domme 'investering zijn'. Nee, 380 miljoen euro gaan we door asfalt draaien. Toekomstvisie, daar ontbreekt het hier nog steeds aan. Kijk naar initiatieven zoals Bikes vs. Cars bijvoorbeeld, waarbij door mensen over de hele wereld net de omgekeerde transitie wordt gemaakt. Of kijk naar 'derdewereldstad' Bogota dat volop inzet in openbaar vervoer. De wereld op z'n kop!

Misschien moeten we de Wetstraat ook verbreden, aangezien die ook altijd vaststaat, fietspaden genoeg om te verwijderen!

Sire, er zijn geen Staatsmannen en -vrouwen meer, enkel buigers.

Bij deze een kleine ode aan Hilde Crevits (24/10/13, De Morgen) door Hugo Camps:

Hilde Crevits wordt alom ingejubeld als coming lady van CD&V. Er zou haar in West-Vlaanderen een plebisciet à la Yves Leterme te wachten staan.
Sommigen zien haar als nieuwe minister-president van de Vlaamse regering.

Hilde wie?
De betere kleuterleidster, is de eerste gedachte die opkomt. Altijd lacherig en stoeierig. Het vrolijkste gansje. Maar beleid?
Niet dat het is opgevallen.
Ik hoorde haar op televisie opsnijden over meer dan 700 kilometer snelweg die ze de voorbije jaren had aangepakt. Nog net geen biljartlaken, maar veel scheelde het niet.
De trots van een betonprinsesje voor de eeuwigheid.
Zeg dat tegen ons, sukkels van weggebruikers. De mobiliteit in Vlaanderen is een bittere farce. Geen doorkomen aan. Noord-zuid, oost-west: uren fileleed. En dan de staat van bruggen en wegen - karrensporen zijn comfortabeler.
Zelf noemde ze de introductie van spits- en weefstroken tussen Brussel en Leuven een chef-d'oeuvre. We hebben het dan over een kilometer of dertig.
Hoe armzalig wil je als minister zijn?
Over het Oosterweeldossier had de populaire bewindsvrouw niets te melden. Behalve dan dat ze graag het bestaande consortium aan het werk zou houden.
Niet erg delicaat.
Alles aan mevrouw Crevits is perceptie. Haar schwung, haar beleid, haar fiets, haar humor.
Boegbeeld?
Alleen in gehuchten zonder wegennet.