verkeersdoden

Aan gij die mij niet ziet by Kwinten Lambrecht

Dit is een gastbijdrage van Brusselvriend Bram Algoed.

Ongeluk - Bram Algoed

Het is een wrang ritueel geworden. Wanneer ik ‘s avonds thuis kom, vertel ik aan mijn vriendin hoe ik nipt aan een verkeersongeluk ontsnapt ben. Een autobestuurder dacht voorrang te hebben omdat hij zijn richtingaanwijzer gebruikte. Vervolgens vertelt zij mij hoe een taxi aan veel te hoge snelheid uit een zijstraat de hoofdweg opvliegt. De reden waarom wij überhaupt dit gesprek nog konden voeren, is te danken aan haar noodstop. Je kunt het al raden zeker? Wij verplaatsen ons in Brussel met de fiets. Niet omdat wij adrenaline junkies zijn, maar omdat de fiets in ons geval de efficiëntste keuze is. Fietsen in Brussel is op zich al een uitdaging, gezien de erbarmelijke staat van de infrastructuur, de zeven heuvels en het teveel aan gemotoriseerde voertuigen (kuch kuch). We treffen dan ook voldoende maatregelen: we dragen een helm, gebruiken goede fietsverlichting en kleden ons van top tot teen in fluo. Dit blijkt niet te volstaan, want maar al te vaak bazelt de automobilist: “Het spijt me, ik had u niet gezien”. Een betere repliek was geweest: “Ik heb niet gekeken.”

Een ongeval is snel gebeurd

Dat klopt. Zeker ook in het verkeer. Er is veel om op te letten, je bent ook niet altijd even alert, of de infrastructuur is onduidelijk. Een foutje maken is menselijk en een verkeersongeluk kan iedereen overkomen, zij het als slachtoffer, zij het als veroorzaker. Maar beseffen we wel nog wat de gevolgen kunnen zijn van zo’n ongelukje? Weten we allemaal wel dat een auto gemiddeld 1 ton weegt? Een ongelukje met de wagen kan al snel catastrofale gevolgen hebben.

Soms heb ik het gevoel dat een automobilist dit na een tijdje dreigt te vergeten, of dat hij de harde waarheid negeert. Want als je deze gevolgen beseft, haal je dan nog snel een fietser in om vervolgens rechts af te slaan? Probeer je dan een auto zijn voorrang af te snoepen, door hem te overbluffen met jouw snelheid? Scheer je dan en grande vitesse rakelings langs een voetganger?

Veel weggebruikers rekenen erop dat de andere geen fout zal maken, ze gaan er ook vanuit dat ze zelf alles gezien hebben. Negen op tien automobilisten waant zichzelf een betere chauffeur dan het gemiddelde. Dat is statistisch onmogelijk, en dat vat het hele probleem samen. Die grootheidswaanzin leidt tot het idee dat je tot op het randje (of er ver over) kunt gaan, want je stuurmanskunst zal je steeds uit de nood helpen. Hoor je dan geen veiligheidsmarge in te bouwen wanneer je je aan 50 km/u met een voertuig van 1 ton door de bebouwde kom verplaatst?

Een ongeluk zit in een klein hoekje

Waarom spreken we eigenlijk steeds over een ongeluk? Zelfs wanneer de omstandigheden aantonen dat de dader zijn uiterste best heeft gedaan om dit ongeluk uit te lokken. Of heeft de automobilist dan pech gehad toen hij aan 70 km/u in een zone 30 een overstekende voetganger op het zebrapad katapulteerde? Of wanneer je belt achter het stuur? Of je dronken rijdt of een voorrang negeert? Wanneer je even spookrijdt of je zijspiegel negeert?

In vele gevallen gaat het om doodslag, zonder voorbedachte rade. Dit klinkt heel ernstig, maar dat is het vergrijp ook. Wanneer je niet in staat bent om die veiligheidsmarge in te bouwen, wanneer je er niet alles aan wil doen om een ongeluk te voorkomen, kruip je beter niet achter het stuur. Probeer maar eens voor een praktijkexamen te slagen met zo’n rijstijl.

Alle weggebruikers maken fouten, ook voetgangers en de fietsers. In een ideale wereld scheidt de infrastructuur ons allen van elkaar. In afwachting van die utopie kan je toch maar best een veiligheidsmarge inbouwen, zodat zo’n foutje geen fatale gevolgen hoeft te hebben. Haast of comfort zouden nooit boven veiligheid geplaatst mogen worden. Wie een ongeluk veroorzaakt verdient een tweede kans, maar (te)veel slachtoffers krijgen deze niet.

Dit is een warme oproep aan de automobilist, om in deze koude dagen wat meer ruimte te geven aan de zachte weggebruiker.

Verkeersonveilige zones van Brussel: de rode draad by Kwinten Lambrecht

Het opzoekingscentrum voor de Wegenbouw, Espaces Mobilité en het BIVV hebben zonet een studie gepubliceerd die de meest verkeersonveilige plekken van Brussel in kaart brengt. En die plekken zien er zo uit:

12185580_1118212361536354_6760691508318447728_o.png

De gevaarlijkste hotspot van Brussel is de Fonsnylaan: proficiat aan Vorst, het Gewest, en alle andere betrokken partijen voor deze mooie prijs! Ik schreef hier meer dan twee jaar geleden al een stukje over, de 'Fonsny ramp' genaamd. Hoewel ik niet verwacht dat door een blog post van een average Brusselaar er plots dingen veranderen, toont dit vanuit het gebruikersstandpunt aan dat er wel degelijk een groot probleem is. Verder zien we nog enkele toppers zoals de Bockstaellaan, Leuvensesteenweg, Bergensesteenweg, Poelaertplein,... Wat vertelt dit over over onze stad, over ons Gewest?

Onevenwichtigheid als rode draad

Brussel is een puik voorbeeld om aan te tonen dat de balans tussen zachte weggebruikers en de auto totaal zoek is. We hebben geweldig lange en brede boulevards, zoals die op het kaartje mooi beschreven staan, tunnels, parkings op pleinen, enzoverder. Alsof dat niet genoeg is wordt de publieke ruimte'beveiligd' door duizenden paaltjes die voorkomen dat de auto haar expansie verderzet over trottoirs, voetpaden en fietspaden - wat in de meeste gevallen aardig lukt. De blog Destroy BXL, stelt trouwens de inbreuken tegen deze beschermengels vast; wat als daar een mens had gestaan in plaats van een paal? 

destroy.jpg

Die onevenwichtigheid in de publieke ruimte, die expansie, vertaalt zich ook in de oplegging van een snelheidsideologie: Brusselaars zijn niet bang van een straatrace, Brusselaars die op een fiets zitten of te voet oversteken wel.

Het toeval wil net dat op de meeste van deze plekken snelheid geen issue is, dit zijn lanen met twee, drie, vier rijvakken waar chauffeurs het beste van zichzelf mogen geven, nadat ze minutenlang voor het rood licht hebben moeten staan om die verdomde voetgangers te laten oversteken. Het zijn plekken waar voetgangers en auto's die dienen af te slaan tegelijkertijd 'groen' krijgen. Het zijn straten met in het beste geval fietssuggestiestroken. Het zijn de stadssnelwegen.

Brusselaars zijn niet bang van een straatrace, Brusselaars die op een fiets zitten of te voet oversteken wel.

Oplossingen

Touring zal het misschien niet graag horen, maar we zullen het met minder auto's moeten doen. In een stad die gemaakt is op maat van de mens (+ 1.200.000 Brusselaars nu toch al) heeft de brullende auto geen plaats meer. Vandaar dus nogmaals een oproep voor meer transitparkings en minder publieke ruimte voor de wagen op straat. Maak desnoods de openbare parkings (openbaar sic. ze worden uitgebaat door de privé) goedkoper voor bewoners of stel bedrijvenparkings open.

Een tweede voor-de-hand-liggende oplossing is repressief optreden; gebruik de camera's die ooit zullen worden aangewend voor rekeningrijden als controleorgaan voor zondaars, hardrijders en haal ze uit het verkeer. Want zeg nu zelf, hoe vaak heeft de politie uw rijbewijs al eens gecontroleerd?

Ten derde mag Brussel het tweede Leuven worden, zeker niet qua sfeer en gezelligheid (god no!) maar wel qua flitscamera's. Indien je er te hard rijdt vliegen de flitsen er je om het hoofd, een echte strobo-autostrade als het ware. Flitsen werkt. Bang maken werkt. In Zweden bijvoorbeeld bestaat er het 'Vision Zero' programma: iedereen die te snel rijdt wordt onherroepelijk beboet. Zweden staat vol flitspalen. Ter informatie: de hele Brusselse vijfhoek is een zone 30. Stel je voor!

Infrastructuur moet de vierde boosdoener worden voor de wagen. Snelheidsheuvels, een slalom hier en daar, zelfs paaltjes om het verkeer te beletten nog verder uit te wijken dan het al doet. Het kan allemaal helpen.

Zelf nog ideeën? Het is wachten op een concrete uitwerking van een "Masterplan ter bescherming van de Brusselaar". 

Open brief van de de EU Cyclists' Group en Ouders van Verongelukte Kinderen by Kwinten Lambrecht

Verkeersveiligheid in België loopt twintig jaar achter. Tijd voor een inhaalbeweging en een cultuuromslag!

In 2012 stierven er meer dan twee keer zoveel mensen op de weg in België per inwoner dan in Zweden, Denemarken, Nederland, Ierland en het VK. Als België even veilig was als het VK waren er 450 mensen minder gestorven. België haalt amper het verkeersveiligheidsniveau van het VK in 1993 of Zweden in 1994. België loopt dus twintig jaar achter.

Ondanks de slechte situatie en alle goede voorbeelden in onze buurlanden, maakt België zelfs geen inhaalbeweging. Vergeleken met de 28 EU lidstaten staat België op de 20ste plaats als het gaat om de daling van het aantal verkeersdoden per inwoner tussen 2002 en 2012.

Het is duidelijk tijd voor een inhaalbeweging en een cultuuromslag. Een zaak kan onmiddellijk verbeterd worden: het aankondigen van flitslocaties. Zowel commerciële als publieke radiostations kondigen snelheidscontroles aan en lezen ook de flitspaallocaties af die hun luisteraars door sms-en. Luisteraars helpen om boetes te ontwijken draagt bij aan een tolerantie voor te snel, en dus gevaarlijk, rijden.

Zeker voor een openbare omroep is het compleet onaanvaardbaar dat nota bene belastinggeld wordt gebruikt om mensen te helpen ongestraft de wet te overtreden. De radio waarschuwt toch ook niet voor ‘inbraakcontroles’. Wij roepen daarom alle radiostations op om onmiddellijk te stoppen met het melden van snelheidscontroles, alcoholcontroles en flitspalen. Dit kan helpen om de cultuur van te hard rijden en teveel verkeersdoden door te breken.

De politie zelf moet ook stoppen met aankondigen waar en wanneer ze snelheids- en alcoholcontroles gaan uitvoeren. De huidige boodschap is absurd: “Pas op mensen! We gaan heel eventjes op één plek de wet toepassen. Maar daarna houden we er weer meteen mee op.” Zo’n dubbelzinnige aanpak werkt niet. In 2010, gaf 2% van de bevolking van Zweden toe in de voorbije maand onder invloed te hebben gereden, in België was dat 25%.

Als de politie en de politiek bezorgd zijn over het maatschappelijk draagvlak, dan moeten ze snelheid en alcohol controles expliciet inzetten op plaatsen waar veel ongelukken gebeuren en waar kinderen, voetgangers en fietsers gevaar lopen. Om gevaarlijk gedrag te bestrijden moet eerst de pakkans omhoog, in Nederland is die vier keer groter. De ‘ik flits mee’ actie toont juist aan dat er een groot draagvlak bestaat voor meer controles. Maar zelfs met een grote flitsactie elk weekend zou de pakkans nog altijd een derde van die in Nederland zijn. Hoge maar sporadische boetes zijn onrechtvaardig, worden zelden betaald en veranderen gedrag niet. Een rijbewijs met punten zou, zo blijkt ervaringen in ander landen, ook helpen. De drempel om een rijbewijs af te pakken is op dit moment te hoog.

Radiostations, politie en politici in de naam van de honderden onnodige verkeersdoden in België, word wakker en neem actie!

Getekend door:

Ouders van Verongelukte Kinderen vzw www.ovk.be
EU Cyclists’ Group www.eucg.eu

 

Referenties:
Cijfers over verkeersdoden per inwoner:
http://ec.europa.eu/transport/road_safety/pdf/observatory/historical_evol_popul.pdf

Cijfers over alcoholcontroles:
http://bivv.be/frontend/files/userfiles/files/SoPaROI%20_NL.pdf
http://www.attitudes-roadsafety.eu/index.php?eID=tx_nawsecuredl&u=0&file=uploads/media/Sartre-4-report.pdf&t=1397256754&hash=dbb4ca888467504c3aed7cd12d579e99
http://www.druid-project.eu/Druid/EN/deliverales-list/downloads/Deliverable_2_2_3_Part1.pdf?__blob=publicationFile

Cijfers over de pakkans:
http://www.rapportannuel.policefederale.be/traffic-nl.php
http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/rapporten/2014/02/07/overtredingen-2013-wet-administratiefrechtelijke-handhaving-verkeersvoorschriften.html

Snelheidscontroles helpen:
http://www.racfoundation.org/media-centre/speed-camera-transparency-data