voetgangers

Ze was dertig. Het meisje, de jonge vrouw die gisteren werd doodgereden in Koekelberg by Kwinten Lambrecht

Dit artikel verscheen eerder op de website van De Morgen.

Ze was dertig. Het meisje, de jonge vrouw die gisteren werd doodgereden in Koekelberg. De moordzaak werd snel opgelost: de bestuurder van negentien jaar stak twee auto’s rechts voorbij op ‘het fietspad’ (lees: dun geschilderde lijnen op asfalt) en maaide de vrouw genadeloos omver. De bestuurder kon niet stoppen volgens de verslaggeving, de bestuurder was negentien. Dan heb je, als alles meezat, iets meer dan één jaar je rijbewijs. De bestuurder kwam diezelfde dag nog vrij. Hij was niet onder invloed.

Het mag fatalistisch klinken, maar we zijn de pedalen letterlijk kwijtgeraakt. Vroeger fietsten en marcheerden we kilometers naar het werk en sinds de auto het overnam, durven of willen we het niet meer. We gaven eerst landschappen en natuur af voor linten aan huizen en dan gaven we steden af voor autoboulevards. Hier staan we dan, in rusteloze landschappen van bewegende blikken, met zo veel ruimte voor vier wielen en zo weinig ruimte voor mensen.

Héél erg stilletjes, maar tergend langzaam sijpelt het bij beleidsmakers binnen dat het zo niet langer kan. In steden op nog geen twee uur treinen van hier zetten ze reuzenstappen, de gemeente Koekelberg daarentegen ging zelf nog geen twee jaar geleden fel tekeer tégen trajectcontroles die het gewest wilde invoeren in en rond de Leopold II-tunnel.

Wie zich vandaag nog niet bewust is van de negatieve impact van het verkeer op de stad en ver daarbuiten, draagt een loodzware verantwoordelijkheid. Zonder veilig bewegen geen stad, en omgekeerd. Ouders durven hun kinderen niet meer alleen naar school te laten gaan, omdat er weleens een auto ‘niet op tijd zou kunnen stoppen’. We durven niet meer over te steken, want de chauffeur achter glas maakte nog geen oogcontact, of gebaarde nog niet ‘ga maar’ met zijn hand boven het stuur.

Wie “ze pesten de automobilist” nog durft uit te spreken, mag de praktijktesten veilig oversteken op een zebrapad en fietsen op een strookje van 60 centimeter zelf invoeren en als eerste uitproberen. Veel succes ermee.

Ik ben zelf afkomstig uit Koekelberg en fiets geregeld vanuit het centrum terug naar de roots om de stilte van mijn ouders’ stadstuin op te zoeken. Of om lekker te eten. Mama, die me altijd vraagt waar mijn helm is gebleven, gaf me een fluohesje. Ik deed het deze keer wél aan, denkend aan de overleden leeftijdsgenote vol dromen op een mooie lentedag.

De dag waarop het nog geen zomer werd, maar wel al zomeruur.

Ik fiets naar huis, auto’s zoeven voorbij, er wordt geclaxonneerd, motoren ronken en racen wat verderop, wagens staan op zebrapaden geparkeerd. Nee, de stad is nog niet van de mensen. Ze moeten het stilletjes aan zelf gaan willen, de mensen.

Ontkracht: de 6 Piétonnier-mythes by Kwinten Lambrecht

'Piétonnier' wordt zonder twijfel het Brussels woord van het jaar 2015, en waarschijnlijk 2016 en 2017. Geen 'taxshift' of 'sjoemelsoftware' voor ons. Neen, doe maar 'Piétonnier'! Eindelijk werd in juni van dit jaar de knoop doorgehakt: een deel van de stad zou eindelijk teruggeven worden aan de mensen. Snel werd dit lichtpuntje in de Brusselse stofwolk overschaduwd door stemmingmakerij en above all, bangmakerij. Zelfs van coalitiegenoten zoals Marion Lemesre, die er onlangs voor pleitte om de Zuidstraat en, waarom ook niet nu we bezig zijn, de esplanade aan het Centraal Station terug open te breken. If there's a God, please, give us bright and visionary politicians...

Terug naar de bangmakerij rond de Piétonnier. De afgelopen maanden en weken heb ik mijn oren goed gespitst en kwam ik tot een (eerste) verzameling van mythes. Hieronder vat ik ze flink voor u samen.

Dit argument wordt door menig Piétonnier-basher gebruikt om de nutteloosheid van 'het ding' aan te tonen. Nu, wat doe je dan met alle open ruimte? Overdekken, of afschaffen en er een grote parking van maken? Regen is nu eenmaal een deel van dit land, maar betekent dat dan dat alle pleinen er aan moeten geloven? No way! Regen klinkt mooier op bomen dan op autolak.

Seriously? Brussel centrum zit vol parkings, bovengronds en ondergronds. Bovendien hebben onze politici er zelfs voor gezorgd dat je overal gratis mag parkeren vanaf 18u; wat betalend parkeren in een ondergrondse garage zelfs helemaal onnodig maakt! Even serieus nu: parkeren is voor autoliefhebbers geen probleem: rond de Munt zijn er twee parkings, aan De Brouckère heb je twee parkings, op de Anspachlaan vind je er, aan Rogier, Kunst-Wet, het Zuidstation,... enzoverder! Je kan zelfs tot aan de bron van de Piétonnier parkeren, als je dat stiekem genoeg doet parkeer je je auto gewoon aan de café OR in de Ortsstraat. 

Meerdere onderzoeken wijzen uit dat fietsers en voetgangers meer geld uitgeven per capita dan bijvoorbeeld automobilisten. Kosten worden berekend op brandstofgebruik, parking, tijd verloren door in de file te staan enzoverder. Bovendien zijn fietsers en voetgangers minder tijdsgebonden. Dus, beste commerçanten, denk eens goed na: gaan die 30, hoogstens 40, extra parking plaatsen voor jullie deur het grote verschil maken? I don't think so. Goede communicatie, dat wel. 
Veel hangt natuurlijk ook van beleid af: mensen moeten in een bepaalde richting 'gepusht' worden - namelijk in de richting van zachte mobiliteit.

Neen, Brusselaars zijn vuil. En dat laten ze het liefst merken in de publieke ruimte. Indien je in Brussel woont ken je de sluikstortziekte wel van deze stad. Anytime, anywhere, wordt er vuilnis gestort en dat is op de Piétonnier niet anders. Maar er is hulp op komst: Brussel-stad heeft haar best gedaan om meer vuilnisbakken te plaatsen én we hebben zelfs 'Smart vuilnisbakken'! 

Voor velen is de Piétonnier zomaar een gesloten straat. Voor anderen is dit het beginpunt, voor visionaire politici is dit het moment om een nieuwe stadsstructuur te creëren, met de mens als middelpunt. Héél wat steden zijn vergeten dat de meest efficiënte vorm van bewegen al sinds mensheugnis bestaat: stappen, lopen, kruipen, slenteren. Design je steden op basis van deze eigenschap en je krijgt een hele nieuwe dynamiek.

Bovendien is de piétonnier een ontmoetingsplek, een broodnodige agora in de snelle stad waar iedereen wel met elkaar leeft maar naast elkaar kijkt. Het is een plaats voor sport en spel, voor debat, voor afspraak,...

De piétonnier heeft ook enkele secundaire, doch zeer belangrijke, neveneffecten: de luchtkwaliteit is er bijvoorbeeld fel op verbeterd op de Anspachlaan, en ook de vogeltjes hoor je er terug fluiten...

Dit verwijt krijg ik erg vaak te horen. Vergelijk het met een huis bouwen na week één: "ik wil graag een nieuw huis, maar niet in deze gegraven put!". Dat zeg je toch ook niet hé? Neen, het eindproduct is belangrijk.

snappa-1448887314.jpg